Ana María Cetto is natuurkundige en onderzoekshoogleraar aan de National Autonomous University of Mexico. Vorige maand werd ze benoemd tot voorzitter van UNESCO's Stuurgroep voor Open Science. Open wetenschap wil wetenschappelijke informatie en data toegankelijker maken voor de samenleving.
Cetto waarschuwt dat de wetenschap is meegegaan in een proces van privatisering. Ze legt uit dat sommige uitgevers kosten vragen om te publiceren en ook kosten om artikelen te raadplegen. Dat beperkt de toegang tot kennis en vergroot de kloof tussen rijke en minder rijke landen.
Als reactie bevordert ze regionale platforms en beleid om kennis als publiek goed te bewaren. Initiatieven zoals Latindex en andere indexeringsdiensten helpen open toegang te verspreiden. Veel landen hebben ook meer infrastructuur nodig om open wetenschap te ondersteunen.
Moeilijke woorden
- natuurkundige — iemand die natuur en fysica bestudeert
- onderzoekshoogleraar — hoogleraar die onderzoek uitvoert en leidt
- stuurgroep — commissie die plannen en beleid begeleidt
- privatisering — proces waarbij iets van openbaar naar privé gaat
- uitgever — bedrijf dat boeken of tijdschriften publiceertuitgevers
- toegang — mogelijkheid om iets te gebruiken of bereiken
- infrastructuur — basisvoorzieningen en systemen voor diensten
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Moet wetenschappelijke informatie volgens jou gratis zijn? Waarom?
- Wat kunnen landen doen om open wetenschap te steunen?
- Heb je ooit een wetenschappelijk artikel niet kunnen lezen omdat het betaald werd? Vertel kort.
Gerelateerde artikelen
Algoritmen verklaren omzetting van propaan naar propeen
Onderzoekers van de University of Rochester ontwikkelden algoritmen die laten zien welke atomaire kenmerken bepalen hoe propaan verandert in propeen. De inzichten helpen om katalysatoren te begrijpen en kunnen producenten helpen efficiënter te werken.
Genduplicatie geeft houtratten weerstand tegen ratelslangengif
Nieuw onderzoek laat zien dat houtratten beten van ratelslangen kunnen overleven door een genetische verandering. Ze hebben meerdere kopieën van het gen SERPINA3; sommige eiwitten binden ratelslangengif en blokkeren de giftige werking.
Twee microglia-populaties regelen angst bij muizen
Onderzoek aan de University of Utah laat zien dat twee verschillende typen microglia bij muizen angst kunnen veroorzaken of juist voorkomen. De cellen houden elkaar in balans en dit kan leiden tot nieuwe behandelideeën, maar toepassingen zijn nog ver weg.
Futurity: de tien meestgelezen onderzoeksverhalen van 2025
Futurity publiceerde eind 2025 een lijst met de tien meestgelezen onderzoeksberichten. De selectie beslaat onderwerpen als gezondheid, energie, archeologie, neurowetenschap, voeding en milieugezondheid. Lezers zijn uitgenodigd in 2026 terug te komen.