Ana María Cetto is natuurkundige en onderzoekshoogleraar aan de National Autonomous University of Mexico. Vorige maand werd ze benoemd tot voorzitter van UNESCO's Stuurgroep voor Open Science. Open wetenschap wil wetenschappelijke informatie en data toegankelijker maken voor de samenleving.
Cetto waarschuwt dat de wetenschap is meegegaan in een proces van privatisering. Ze legt uit dat sommige uitgevers kosten vragen om te publiceren en ook kosten om artikelen te raadplegen. Dat beperkt de toegang tot kennis en vergroot de kloof tussen rijke en minder rijke landen.
Als reactie bevordert ze regionale platforms en beleid om kennis als publiek goed te bewaren. Initiatieven zoals Latindex en andere indexeringsdiensten helpen open toegang te verspreiden. Veel landen hebben ook meer infrastructuur nodig om open wetenschap te ondersteunen.
Moeilijke woorden
- natuurkundige — iemand die natuur en fysica bestudeert
- onderzoekshoogleraar — hoogleraar die onderzoek uitvoert en leidt
- stuurgroep — commissie die plannen en beleid begeleidt
- privatisering — proces waarbij iets van openbaar naar privé gaat
- uitgever — bedrijf dat boeken of tijdschriften publiceertuitgevers
- toegang — mogelijkheid om iets te gebruiken of bereiken
- infrastructuur — basisvoorzieningen en systemen voor diensten
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Moet wetenschappelijke informatie volgens jou gratis zijn? Waarom?
- Wat kunnen landen doen om open wetenschap te steunen?
- Heb je ooit een wetenschappelijk artikel niet kunnen lezen omdat het betaald werd? Vertel kort.
Gerelateerde artikelen
Online lessen verbeterden wiskundeprestaties tijdens lockdown
Onderzoek naar de plotselinge overstap naar online onderwijs tijdens de lockdown van 2020 in China vond dat studenten beter presteerden in kwantitatieve vakken zoals wiskunde, maar minder in discussiegerichte vakken. Effecten verschilden per vak en per lockdownmaatregel.
Positieve emoties stimuleren dagelijkse creativiteit
Een studie van de University of Georgia onderzocht dagelijkse rapporten van meer dan 100 studenten. Positieve emoties hangen samen met meer creatieve activiteiten vandaag en morgen; autonomie, competentie en omgeving spelen ook een rol.
Wie wetenschappers zijn beïnvloedt publiek vertrouwen
Een nieuwe studie in Nature Human Behaviour laat zien dat demografische vertegenwoordiging onder wetenschappers invloed heeft op het vertrouwen van het Amerikaanse publiek. Onderzoekers onder leiding van James Druckman onderzochten verschillen tussen groepen en gevolgen voor acceptatie van wetenschappelijke aanbevelingen.
Fatsoenlijke internetverbinding onbereikbaar voor veel mensen
Een nieuw rapport waarschuwt dat fatsoenlijke internetverbinding buiten bereik is voor 90 per cent van de mensen in lage- en middeninkomenslanden. Het rapport noemt 4G, smartphonebezit en dagelijks gebruik als voorwaarden voor echte toegang.