Một nghiên cứu xuất bản trên Journal of Experimental Psychology: General phát hiện sự khác biệt theo tuổi trong cách nhìn nhận cạnh tranh và hợp tác. Nhóm nghiên cứu gồm các nhà tâm lý tại University of Chicago và nhà xã hội học Tamar Kricheli-Katz từ Tel Aviv University; tác giả chính là Veronica Vazquez-Olivieri cùng Boaz Keysar. Họ ban đầu nhận ra mô hình này qua dữ liệu của World Values Survey.
Để kiểm tra, nhóm tiến hành bốn thí nghiệm với gần 2.500 người, chia hai nhóm tuổi 18–30 và 65–80. Người tham gia trả lời các phát biểu chung như “Nếu ai đó giàu lên, ai đó phải nghèo đi” và đánh giá các tình huống cụ thể ở nơi làm việc liên quan đến phần thưởng. Kết quả cho thấy người lớn tuổi ít có khả năng coi các tình huống là zero-sum; người trẻ dễ nhìn cùng một hoàn cảnh là thắng-thua.
Nghiên cứu lưu ý rủi ro khi coi những tình huống không cạnh tranh là cạnh tranh. Ví dụ, người nhập cư đôi khi được mô tả là chiếm việc hoặc gây hại cho nền kinh tế, trong khi bằng chứng lại cho thấy họ thường tạo thêm việc làm và mở rộng nền kinh tế. Tác giả cũng trình bày bằng chứng thực nghiệm: trong một khóa học đàm phán tại UChicago, sinh viên ban đầu có tư duy tổng bằng không nhưng chuyển sang hợp tác và đạt kết quả tốt hơn, dẫn tới kết luận rằng thời gian và kinh nghiệm giảm tư duy này và quan điểm của người lớn tuổi có thể giúp người trẻ thấy khả năng cùng thắng.
- Phương pháp: dữ liệu khảo sát và bốn thí nghiệm.
- Quy mô: gần 2.500 người, hai nhóm tuổi 18–30 và 65–80.
- Kết luận: tuổi tác và kinh nghiệm liên quan tới ít tư duy tổng bằng không hơn.
Từ khó
- thí nghiệm — phương pháp kiểm tra bằng thực hành
- khảo sát — thu thập ý kiến hoặc dữ liệu từ nhiều người
- kết luận — điều rút ra sau khi xem xét bằng chứng
- quy mô — kích thước hoặc phạm vi của một nghiên cứu
- kinh nghiệm — kiến thức hoặc kỹ năng qua thời gian làm việc
- tư duy — cách suy nghĩ hoặc quan điểm về vấn đề
- nhập cư — hành động người chuyển đến sống ở quốc gia khác
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ vì sao tuổi tác và kinh nghiệm lại giảm khuynh hướng nhìn mọi thứ như trò chơi thắng-thua? Hãy nêu lý do hoặc ví dụ thực tế.
- Những phương pháp giáo dục hoặc trải nghiệm nào có thể giúp người trẻ học cách hợp tác hơn trong công việc?
- Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thế nào đối với cách truyền thông mô tả vấn đề nhập cư và việc làm?
Bài viết liên quan
Cuộc Đại Suy thoái 2008 khiến nhiều người Mỹ thấy mình thuộc tầng lớp thấp hơn
Nghiên cứu công bố trên Psychological Science do Stephen Antonoplis dẫn đầu cho thấy sau suy thoái 2008 nhiều người Mỹ tự nhận thuộc tầng lớp thấp hơn. Phân tích dựa trên dữ liệu dài hạn của khoảng 165.000 người.
Học trực tuyến ở Trung Quốc trong COVID-19: khác nhau theo môn và chính sách
Nghiên cứu so sánh điểm trước đại dịch và trong thời phong tỏa năm 2020 ở Trung Quốc. Kết quả khác nhau theo môn; môn định lượng cải thiện khoảng 8 đến 11 điểm, và chính sách phong tỏa ảnh hưởng tới hiệu quả học.