Sự suy giảm ty thể liên quan tới lão hóa, bệnh tim và các rối loạn thoái hóa thần kinh. Nhóm kỹ sư y sinh tại Texas A&M công bố trong Proceedings of the National Academy of Sciences rằng họ đã dùng các hạt nano hình bông hoa, gọi là nanoflowers, để thúc đẩy tế bào gốc tạo nhiều ty thể hơn và chuyển những ty thể đó sang tế bào già hoặc bị tổn thương.
Khi có nanoflowers, tế bào gốc tạo ra gấp đôi lượng ty thể. Những tế bào gốc được xử lý này truyền nhiều ty thể hơn cho tế bào yếu — mức truyền cao hơn hai đến bốn lần so với tế bào chưa được xử lý. Sau khi nhận ty thể mới, các tế bào yếu khôi phục khả năng sản xuất năng lượng và chức năng, và chống lại quá trình chết tế bào ngay cả sau khi tiếp xúc với tác nhân gây hại như thuốc hóa trị.
Các hạt nano được dùng làm từ disulfua molybden. Chúng lớn hơn nhiều phân tử thuốc nhỏ và vẫn ở lại trong tế bào, tiếp tục thúc đẩy tạo ty thể; do đó liệu pháp dựa trên các hạt này có thể cần dùng ít thường xuyên hơn, ví dụ chỉ theo tháng. Tác giả nhóm nghiên cứu gọi các tế bào gốc được xử lý là "nhà máy sinh ty thể" và so sánh hành động chuyển ty thể như việc chia sẻ pin dự phòng từ tế bào khỏe sang tế bào bệnh.
Nhóm nghiên cứu cho rằng phương pháp này có thể linh hoạt để điều trị mất chức năng ở nhiều mô khác nhau. Ví dụ, họ gợi ý đặt tế bào gốc gần tim để trị bệnh cơ tim hoặc tiêm vào cơ bắp để điều trị loạn dưỡng cơ.
- National Institutes of Health
- Welch Foundation
- Department of Defense
- Cancer Prevention and Research Institute of Texas
Từ khó
- ty thể — bào quan tạo năng lượng cho tế bào
- tế bào gốc — tế bào có thể sinh các loại tế bào khác
- hạt nano — hạt rất nhỏ, kích thước trong nanomet
- disulfua molybden — hợp chất chứa molybden và lưu huỳnh
- liệu pháp — phương pháp điều trị bệnh
- khôi phục — làm trở lại tình trạng hoặc chức năng trước
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Phương pháp dùng tế bào gốc làm "nhà máy sinh ty thể" có thể mang lại lợi ích gì cho bệnh nhân? Nêu hai lợi ích và giải thích ngắn.
- Bạn lo ngại những rủi ro hoặc hậu quả nào khi sử dụng hạt nano trong cơ thể? Hãy mô tả hai mối lo và lý do.
- Bài viết nêu hai vị trí ứng dụng (gần tim, vào cơ bắp). Bạn nghĩ phương pháp này có thể áp dụng cho mô khác không? Vì sao hoặc vì sao không?
