#Khoa học122

10 thg 3, 2026

Nghiên cứu: chatbot có thể ảnh hưởng quan điểm chính trị

Một nghiên cứu cho thấy các câu trả lời của chatbot, kể cả bản tóm tắt ngắn và có tính thực tế, có thể làm thay đổi nhận thức xã hội và chính trị của người dùng do thiên kiến tiềm ẩn trong mô hình.

Đọc

Ảnh: Duncan Shaffer, Unsplash

5 thg 3, 2026

Vi khuẩn có thể sống sót sau va chạm mô phỏng thiên thạch

Nghiên cứu kiểm tra vi khuẩn sa mạc khi bị phóng ra giống như từ Sao Hỏa. Kết quả cho thấy một số tế bào sống sót dưới áp lực rất cao, gợi ý rằng sự sống có thể truyền theo đá và ảnh hưởng tới chính sách bảo vệ hành tinh.

Trình độ

Đọc

24 thg 2, 2026

Tóm tắt âm thanh do AI: hữu ích nhưng có sai sót

Nghiên cứu cho thấy công cụ NotebookLM của Google có thể biến bài báo chuyên sâu thành tóm tắt âm thanh dễ nghe, nhưng các bản này vẫn chứa lỗi và không nên thay thế việc đọc tài liệu gốc.

Trình độ

Đọc

24 thg 2, 2026

Mùa đông ôn hòa ở Washington, nụ cây xuất hiện sớm

Tháng 12 năm ngoái ở bang Washington rất ấm, mùa đông đang ôn hòa và nhiều cây trong vườn ra nụ sớm vào tháng 2. Nhà khoa học Takato Imaizumi nghiên cứu gen theo mùa nhưng chưa có kết luận cụ thể.

Trình độ

Đọc

24 thg 2, 2026

Vật liệu lưu trữ năng lượng mặt trời dưới dạng nhiệt

Các nhà khoa học tại UC Santa Barbara phát triển phân tử mới có thể thu ánh sáng, lưu trữ trong liên kết hóa học và giải phóng thành nhiệt khi cần. Vật liệu có mật độ năng lượng cao và có thể dùng nhiều lần.

Trình độ

Đọc

17 thg 2, 2026

AI đo tính cách từ lời nói hàng ngày

Nghiên cứu cho thấy các mô hình sinh văn bản lớn như ChatGPT, Claude và LLaMa có thể dự đoán tính cách, cảm xúc và hành vi từ nhật ký nói hoặc bản ghi của người tham gia. Kết quả khớp chặt với tự đánh giá của chính họ.

Trình độ

Đọc

13 thg 2, 2026

Tinh tinh bonobo Kanzi có thể tưởng tượng và đóng vai

Nghiên cứu trên con bonobo Kanzi cho thấy tinh tinh có thể tưởng tượng và đóng vai. Ba thí nghiệm có kiểm soát, công bố trên tạp chí Science, ghi nhận Kanzi hiểu đồ vật giả vờ.

Trình độ

Đọc

12 thg 2, 2026

Cơ sở dữ liệu rút nước toàn quốc ở Hoa Kỳ

Hai nhà nghiên cứu tại Virginia Tech xây dựng cơ sở dữ liệu đầu tiên theo dõi lượng nước rút từ sông, hồ và nước ngầm ở Hoa Kỳ. Dữ liệu được chuẩn hóa và công khai để hỗ trợ quản lý và lập kế hoạch.

Trình độ

Đọc

11 thg 2, 2026

Phụ nữ ít có vai trò lãnh đạo trong học viện khoa học

Ba tổ chức quốc tế phân tích dữ liệu từ 136 học viện và khảo sát gần 600 nhà khoa học. Báo cáo thấy tỷ lệ nữ thành viên tăng nhưng tiến triển hạn chế và nhiều tổ chức thiếu ngân sách cho bình đẳng giới.

Trình độ

Đọc

10 thg 2, 2026

Chuột chù thu nhỏ não và cơ quan để sống qua mùa đông

Hai nghiên cứu mới giải thích hiện tượng Dehnel ở chuột chù Sorex araneus: chúng thu nhỏ não và các cơ quan vào mùa đông để tiết kiệm năng lượng, rồi phục hồi vào mùa xuân. Nghiên cứu kết hợp giải trình tự bộ gen và dữ liệu biểu hiện gen.

Trình độ

Đọc

10 thg 2, 2026

Ký ức về trải nghiệm thời thơ ấu thay đổi theo mối quan hệ với cha mẹ

Một nghiên cứu theo dõi gần 1.000 người trẻ trong hai tháng cho thấy chất lượng mối quan hệ hiện tại, đặc biệt với cha mẹ, liên quan tới cách họ báo cáo trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu.

Trình độ

Đọc

10 thg 2, 2026

Nghiên cứu tóc cho thấy chì giảm sau quy định môi trường

Một nghiên cứu của Đại học Utah dùng tóc người để theo dõi phơi nhiễm chì trong gần một thế kỷ và phát hiện mức chì trong tóc giảm mạnh sau khi Mỹ bắt đầu điều chỉnh việc sử dụng chì vào những năm 1970.

Trình độ

Đọc

4 thg 2, 2026

Nấm phát triển sau cháy nhờ gen

Nghiên cứu từ Đại học California, Riverside cho thấy một số nấm tăng sinh sau cháy rừng nhờ gen. Các nhà khoa học giải mã bộ gen và thử nghiệm cho nấm tiếp xúc với than củi để tìm cơ chế sinh tồn.

Trình độ

Đọc