Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Metabolism mô tả cơ chế phân tử giúp não dự đoán bữa ăn. Vùng dưới đồi kiểm soát cảm giác thèm ăn qua nhiều loại tế bào, trong đó tế bào POMC báo hiệu cảm giác no. Nghiên cứu mới cho thấy các túi glycogen trong tế bào POMC cung cấp nhiên liệu cho hoạt động dự đoán này.
Trong thí nghiệm, các nhà khoa học đặt thức ăn sau lớp lưới để chuột chỉ nhìn và ngửi được. Tiếp xúc với thức ăn kích hoạt enzyme glycogen synthase, enzyme tạo glycogen. Chuột bị biến đổi thiếu enzyme này ở POMC có phản ứng yếu hơn: ít tiếp cận thức ăn, dành ít thời gian ăn hơn và không sản xuất insulin trước khi ăn. Tiêm virus vào chuột trưởng thành để loại enzyme này cho kết quả tương tự, cho thấy nguyên nhân không do sự phát triển.
Nhóm nghiên cứu còn thấy tế bào POMC liên kết với vùng xử lý mùi nhưng không liên kết với vùng xử lý thị giác. Theo thời gian, chuột đột biến này trở nên béo phì và có dấu hiệu tiền tiểu đường. Các tác giả cho rằng khiếm khuyết trong khả năng dự đoán thức ăn của não có thể góp phần vào béo phì và tiểu đường.
Từ khó
- vùng dưới đồi — phần não kiểm soát ăn uống và thân nhiệt
- glycogen — dạng đường được tế bào lưu trữ làm năng lượng
- glycogen synthase — enzyme tạo phân tử đường dự trữ trong tế bào
- tiền tiểu đường — giai đoạn có đường huyết cao nhưng chưa là tiểu đường
- dự đoán — ước lượng trước điều sẽ xảy ra
- đột biến — thay đổi gen hoặc tính chất của sinh vật
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ khả năng dự đoán thức ăn của não ảnh hưởng thế nào đến thói quen ăn uống hàng ngày của con người?
- Nếu con người có vấn đề tương tự như chuột nghiên cứu, những biện pháp nào có thể giúp giảm nguy cơ béo phì và tiểu đường?
- Bạn có biết ví dụ nào trong đời sống khi mùi hoặc hình ảnh thức ăn làm bạn muốn ăn ngay cả khi chưa đói không? Hãy mô tả ngắn gọn.
