Chuỗi bộ hẹn giờ phân tử quyết định ký ức dài hạn ^{CEFR B2}

Một nghiên cứu mới, xuất hiện trên Nature, trình bày một mô hình thay thế cho ý tưởng lưu trữ ký ức như một công tắc tức thời. Nhóm tại Skoler Horbach Family Laboratory of Neural Dynamics and Cognition thuộc Rockefeller University, do Priya Rajasethupathy dẫn đầu, cho thấy độ bền của ký ức được điều chỉnh bởi một chuỗi bộ hẹn giờ phân tử. Những bộ hẹn giờ này kích hoạt theo một trình tự cả về thời gian lẫn không gian, và mỗi bước đều góp phần làm cho ký ức ổn định hơn.

Một phát hiện nổi bật là vai trò của đồi thị (thalamus). Đồi thị xuất hiện như một nút trung tâm trong quá trình chuyển ký ức từ kho ngắn hạn sang kho dài hạn và được liên kết với các chương trình gen giúp ổn định từng ký ức theo tiến trình. Mô hình chuỗi sự kiện phân tử này thay thế ý tưởng rằng một tín hiệu duy nhất quyết định việc lưu trữ lâu dài.

Kết quả làm thay đổi cách các nhà nghiên cứu suy nghĩ về hình thành và duy trì ký ức. Nếu ấn tượng ngắn hạn được chi phối bởi chương trình phân tử trải rộng giữa nhiều vùng, thì ký ức có thể linh hoạt hơn và dễ bị can thiệp hơn so với dự đoán trước đây. Phát hiện về vai trò trọng tâm của đồi thị cũng mở rộng danh sách cấu trúc não được coi là quan trọng cho quá trình củng cố ký ức.

Tác giả lưu ý rằng những kết quả này có thể ảnh hưởng tới cách tiếp cận các rối loạn trí nhớ và gợi ý hướng chiến lược điều trị mới; nghiên cứu có thể liên quan đến bệnh Alzheimer và các bệnh khác ảnh hưởng tới trí nhớ, mặc dù ý nghĩa lâm sàng chính xác vẫn cần được xác định thêm. Priya Rajasethupathy cũng trao đổi về cách nhóm phát hiện các bộ hẹn giờ ẩn và những ý nghĩa tiềm năng của nghiên cứu.