Các nhà nghiên cứu đã giải được cách ngựa tạo ra tiếng hí phức tạp, một âm kết hợp giữa một thành phần trầm và một thành phần cao hơn rất nhiều cùng lúc. Họ kết hợp khảo sát giải phẫu thanh quản, phân tích hồ sơ lâm sàng và nghiên cứu các bản ghi âm để xác định nguồn gốc của hai tần số này.
Nhóm phát hiện tần số thấp do rung động dây thanh tạo ra, còn thành phần cao là kết quả của một cơ chế giống còi đặt bên trong thanh quản, được gọi là laryngeal whistle. Để kiểm chứng, họ thực hiện thí nghiệm trên thanh quản lấy ra và luân phiên thổi không khí và helium. Vì âm thanh truyền nhanh hơn trong helium, các tần số do còi dịch lên, trong khi rung động dây thanh không thay đổi. William Tecumseh Fitch (University of Vienna) nói rằng khi lần đầu thổi helium qua các thanh quản, sự dịch tần rõ ràng ngay tức thì và họ biết đã giải được bí ẩn.
Nghiên cứu cũng ghi nhận rằng ngựa Przewalski có biphonation, trong khi những họ hàng như lừa và ngựa vằn dường như thiếu thành phần cao, gợi ý một thích nghi độc đáo ở ngựa. Romain Lefèvre (University of Copenhagen) nhấn mạnh rằng giải câu đố cơ sinh học này đòi hỏi kết hợp nhiều phương pháp từ y học thú y đến vật lý âm học. Công trình được công bố trên tạp chí Current Biology và được hỗ trợ bởi Swiss National Science Foundation, Austrian Science Fund và Institut Universitaire de France. Nguồn: University of Copenhagen.
Từ khó
- biphonation — sự phát ra hai tần số khác nhau cùng lúc
- thanh quản — cơ quan phát âm ở cổ họng của động vật
- rung động — chuyển động lặp lại của một vật thể
- tần số — số lần dao động mỗi giây
- helium — khí nhẹ truyền âm nhanh hơn không khí
- thí nghiệm — quan sát hoặc thử để kiểm tra giả thuyết
- dây thanh — mảnh mô trong thanh quản tạo ra âm
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ biphonation có thể mang lại lợi ích giao tiếp nào cho ngựa Przewalski không? Hãy nêu lý do ngắn gọn.
- Việc dùng helium trong thí nghiệm giúp kiểm chứng điều gì về nguồn gốc các tần số? Giải thích ngắn.
- Bài viết nhắc tới việc kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu. Theo bạn, lợi ích của việc kết hợp này là gì?
