Nghiên cứu công bố trên Journal of Neuro-Oncology chỉ ra rằng thời điểm trong ngày khi bệnh nhân nhận hóa trị có thể ảnh hưởng đáng kể tới hiệu quả của temozolomide (TMZ) trong điều trị glioblastoma (GBM). GBM là một loại ung thư não rất hung hãn, ảnh hưởng tới hơn 300,000 người trên toàn thế giới mỗi năm. Một cơ chế quan trọng liên quan đến enzyme sửa ADN MGMT: MGMT sửa các tổn thương ADN do TMZ gây ra, và cả mức methyl hóa của gen MGMT lẫn lượng protein MGMT đều thay đổi theo chu kỳ sinh học hàng ngày.
Herzog và cộng sự phân tích dữ liệu sinh thiết do đồng nghiệp tại WashU Medicine — Joshua Rubin, Will Leidig và Omar Butt — cung cấp trong vòng năm năm và ghi nhận mẫu lấy buổi sáng có khả năng cao hơn được chấm là đã methyl hóa, một chỉ điểm quan trọng để phân loại khối u và dự đoán phản ứng điều trị. Maria Gonzalez-Aponte đo mức MGMT theo thời gian ở tế bào và mẫu bệnh nhân, còn Olivia Walch và nhóm phát triển một mô hình toán dự đoán thời điểm tốt nhất để dùng TMZ dựa trên nhịp MGMT hàng ngày.
Mô hình giải thích rằng vì TMZ cần vài giờ để gây tổn thương ADN và kích hoạt chết tế bào, dùng thuốc ngay sau khi protein MGMT đạt đỉnh sẽ tạo ra cửa sổ thời gian dài hơn khi khả năng sửa chữa của khối u giảm. Tuy nhiên, xác định thời điểm tối ưu không đơn giản: nó có thể phụ thuộc vào liều lượng và khác biệt cá nhân về nhịp sinh học. Nhóm dự định tiến tới thử nghiệm chronotherapy với TMZ trong môi trường lâm sàng và nghiên cứu các tín hiệu theo thời gian khác, cùng việc khảo sát các thuốc như dexamethasone để tránh những thời điểm có thể vô tình thúc đẩy tăng trưởng khối u.
Công trình được hỗ trợ bởi National Institutes of Health, NCI và Siteman Cancer Center tại Barnes-Jewish Hospital và WashU Medicine. Nguồn: Washington University in St. Louis.
Từ khó
- temozolomide — thuốc hóa trị dùng điều trị một số khối u
- glioblastoma — một loại ung thư não rất hung hãn
- methyl hóa — thêm nhóm methyl vào ADN hoặc gen
- enzyme — protein xúc tác các phản ứng sinh học
- sinh thiết — mẫu mô lấy từ cơ thể để xét nghiệm
- mô hình toán — biểu diễn toán học để dự đoán dữ liệu
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc điều chỉnh thời điểm dùng thuốc theo nhịp MGMT sẽ ảnh hưởng thế nào đến kết quả điều trị? Hãy nêu lý do hoặc ví dụ.
- Theo bài, việc xác định thời điểm tối ưu để dùng TMZ không đơn giản. Bạn thấy những khó khăn chính là gì?
- Nhóm nghiên cứu đề nghị khảo sát các thuốc như dexamethasone để tránh thời điểm vô tình thúc đẩy tăng trưởng khối u. Theo bạn, những nghiên cứu bổ sung này quan trọng vì sao?
Bài viết liên quan
Thu ADN cá hồi từ không khí để theo dõi di cư
Các nhà nghiên cứu ở Washington thu ADN cá hồi Coho từ không khí trong mùa di cư và so sánh dữ liệu với số đếm bằng mắt của trại nuôi. Kết quả cho thấy eDNA không khí biến đổi theo xu hướng di cư và có thể chỉ ra vị trí cùng mật độ tương đối của cá.
