Các tác giả báo cáo một phương pháp không xâm lấn để đưa thuốc vào não nhằm điều trị u nguyên bào đệm, một dạng ung thư não phát triển nhanh và thường gây tử vong. Nhóm nghiên cứu tại Washington University in St. Louis Medicine và Siteman Cancer Center, với Chad A. Mirkin và Alexander H. Stegh, đã dùng axit nucleic hình cầu — các đoạn DNA ngắn xếp dày quanh lõi hạt nano bằng vàng — để kích hoạt đường truyền STING (stimulator of interferon genes). STING là cơ chế mà tế bào dùng để phát hiện DNA lạ và khởi động phản ứng miễn dịch.
Những thuốc kích hoạt STING trước đây thường bị phân hủy và cần tiêm trực tiếp vào khối u. Để tránh thủ thuật xâm lấn, nhóm đã nhỏ cấu trúc nano vào mũi chuột mang u nguyên bào đệm. Nhờ dấu phân tử nhìn thấy dưới ánh sáng gần hồng ngoại, họ theo dõi dược phẩm khi nó đi dọc theo đường dẫn của dây thần kinh chính nối cơ mặt với não. Liệu pháp tập trung vào các tế bào miễn dịch gần và trong khối u và kích hoạt phản ứng ở hạch bạch huyết, chứ không lan rộng ra toàn thân.
Khi liệu pháp qua mũi được dùng cùng thuốc kích hoạt tế bào T, một hoặc hai liều đã loại bỏ khối u ở chuột và tạo miễn dịch lâu dài chống tái phát. Stegh lưu ý rằng chỉ kích hoạt STING có thể không đủ vì khối u có nhiều cơ chế chặn miễn dịch; nhóm dự định bổ sung chức năng cho cấu trúc nano để kích hoạt thêm con đường miễn dịch và nhắm vào nhiều cơ chế trong một liệu pháp. Các nhà nghiên cứu cho rằng phương pháp này có thể dẫn đến điều trị an toàn hơn và hiệu quả hơn cho u nguyên bào đệm và các ung thư kháng miễn dịch khác, đồng thời tiến gần hơn đến ứng dụng lâm sàng.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí PNAS. Nghiên cứu nhận hỗ trợ từ National Cancer Institute của NIH, Melanoma Research Foundation, Chicago Cancer Baseball Charities tại Lurie Cancer Center, và tài trợ từ Cellularity, Alnylam và AbbVie. Lợi ích cạnh tranh gồm Stegh là cổ đông của Exicure Inc., Mirkin là cổ đông của Flashpoint, và cả hai là đồng phát minh trên bằng sáng chế US20150031745A1.
Từ khó
- u nguyên bào đệm — một dạng ung thư não phát triển nhanh
- không xâm lấn — không cần can thiệp phẫu thuật vào cơ thể
- axit nucleic — phân tử mang thông tin di truyền trong tế bàoaxit nucleic hình cầu
- hạt nano — hạt rất nhỏ kích thước nanomet
- kích hoạt — làm cho một cơ chế bắt đầu hoạt động
- hạch bạch huyết — cơ quan nhỏ trong hệ miễn dịch
- miễn dịch — khả năng cơ thể chống lại bệnh
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ lợi ích lớn nhất của phương pháp không xâm lấn qua mũi so với tiêm trực tiếp là gì? Hãy nêu lý do.
- Những thử thách chính cần giải quyết trước khi phương pháp này được áp dụng lâm sàng là gì?
- Tại sao nhóm nghiên cứu muốn bổ sung chức năng cho cấu trúc nano và kích hoạt thêm con đường miễn dịch?