Một nghiên cứu mới công bố cho thấy não người không chỉ dự đoán từ tiếp theo đơn lẻ. Thay vào đó, não xem các nhóm từ theo ngữ pháp khi dự đoán.
Đội nghiên cứu làm thí nghiệm với người nói tiếng Quan Thoại và ghi hoạt động não bằng magnetoencephalography (MEG). Họ cũng dùng bài kiểm tra Cloze, tức là bỏ từ trong đoạn và cho người tham gia điền lại. Để kiểm tra tính phổ quát, họ phân tích thêm dữ liệu từ bệnh nhân tiếp xúc tiếng Anh.
Nghiên cứu so sánh phản ứng não với dự đoán của mô hình ngôn ngữ lớn. Các nhà khoa học dùng hai đại lượng tính dự đoán là entropi và độ bất ngờ (surprisal). Kết luận là dự đoán ở con người bị ảnh hưởng bởi các khối ngữ pháp, không chỉ xác suất từ tiếp theo.
Từ khó
- dự đoán — nói hoặc nghĩ trước điều sẽ xảy ra
- ngữ pháp — quy tắc sắp xếp từ trong câu
- khối ngữ pháp — nhóm từ cùng chức năng trong câu
- mô hình — chương trình hoặc hệ thống để bắt chước
- entropi — độ không chắc chắn trong dự đoán
- độ bất ngờ — mức khi một từ ít được mong đợi
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có đồng ý rằng não dự đoán theo nhóm từ không? Tại sao?
- Bạn đã từng làm bài Cloze hoặc điền từ vào chỗ trống chưa? Mô tả ngắn trải nghiệm.
- Bạn muốn biết thêm điều gì về cách ghi hoạt động não như MEG?
Bài viết liên quan
Thiết bị đeo có AI cho người tiểu đường: lợi ích và hạn chế
Một meta-review của University at Buffalo, công bố trên NPJ Digital Medicine, đánh giá thiết bị đeo kết hợp AI cho tiểu đường type 2 và tiền tiểu đường. Nghiên cứu nêu lợi ích về dự đoán đường huyết và cá nhân hóa, nhưng cũng chỉ ra nhiều hạn chế nghiên cứu và thực tiễn.