Tại Hội nghị các chủ nhân giải Nobel lần thứ 75 ở Lindau, Jaymi Leigh January trình bày công trình về cảm biến sinh học thế hệ mới. Công nghệ này dùng vật liệu nano và phân tích điện để phát hiện lượng rất nhỏ các chỉ thị sinh học liên quan đến bệnh lao, ung thư và COVID kéo dài. Phát hiện sớm có thể cho phép điều trị trước khi triệu chứng nặng lên.
January có bằng danh dự về Hóa học, bằng thạc sĩ về Khoa học nano từ University of the Western Cape và hoàn thành tiến sĩ vào năm 2025 với đề tài về cảm biến sinh học phân tích điện và vật liệu nano. Một điểm nổi bật là cô sử dụng nanobody, một dạng kháng thể nhỏ giúp cảm biến gắn chuyên biệt vào chỉ thị mục tiêu và tăng độ chính xác chẩn đoán.
Công việc của cô tại Sensor Laboratories nhằm phát triển nền tảng chẩn đoán nhạy cao và tiến tới đưa sản phẩm từ phòng thí nghiệm ra phòng khám để hỗ trợ chẩn đoán sớm hơn.
Từ khó
- cảm biến sinh học — thiết bị phát hiện tín hiệu từ cơ thể hoặc tế bào
- vật liệu nano — vật chất có kích thước rất nhỏ, nanomet
- phân tích điện — kỹ thuật đo tín hiệu điện để kiểm tra mẫu
- chỉ thị — dấu hiệu hoặc phân tử cho biết bệnh lýcác chỉ thị sinh học, chỉ thị mục tiêu
- nanobody — một kháng thể rất nhỏ, gắn chuyên biệt
- chẩn đoán — xác định bệnh hoặc tình trạng sức khỏe
- độ chính xác — mức tin cậy của kết quả kiểm tra
- nền tảng — cơ sở hoặc hệ thống để phát triển sản phẩm
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ phát hiện sớm các bệnh như lao, ung thư hay COVID kéo dài sẽ thay đổi gì trong điều trị hàng ngày? Hãy nêu một hoặc hai ý.
- Nếu một cảm biến sinh học như trong bài được dùng ở phòng khám, bạn thấy lợi ích cho bệnh nhân là gì?
- Bạn có lo lắng hay hy vọng gì về việc sử dụng vật liệu nano trong y tế? Vì sao?
