Bangladesh ra mắt Multilingual Cloud để bảo tồn ngôn ngữ ^{CEFR B2}

Bối cảnh toàn cầu và khảo sát tại địa phương cho thấy tính cấp bách trong việc bảo tồn ngôn ngữ bản địa ở Bangladesh. ICTD khởi xướng dự án EBLICT, do Bangladesh Computer Council triển khai, và tháng 7 năm 2025 công bố trang Multilingual Cloud trên bangla.gov.bd. Nền tảng này lưu trữ dữ liệu cho 42 ngôn ngữ bản địa, gồm bộ sưu tập từ vựng, cụm từ, phiên âm theo Bảng chữ cái ngữ âm quốc tế (IPA) và nhiều bản ghi âm.

Ông Mamun Or Rashid, tư vấn cho dự án và giảng viên tại Jahangirnagar University, cho biết nền tảng đã thu thập cả văn bản và dạng truyền miệng: 7.177 chủ đề, 97.782 câu đã được phiên âm theo IPA và 12.646 phút âm thanh từ 214 người bản xứ. Một ví dụ chi tiết là tiếng Khasi ở vùng Sylhet; cổng thông tin lưu hơn 300 phút âm thanh Khasi trên 151 chủ đề, gồm truyện, bài hát và kỷ niệm đời sống làng xã. Khasi không có chữ viết riêng và từ đầu những năm 1800 người ta đã dùng chữ Latinh; sách Khasi đầu tiên do William Carey xuất bản năm 1814.

UNESCO cảnh báo một ngôn ngữ biến mất trung bình sau mỗi 14 ngày và trong hơn 7.000 ngôn ngữ thế giới có khoảng 2.500 ngôn ngữ có nguy cơ. Một khảo sát của International Mother Language Institute tại Dhaka liệt kê 14 ngôn ngữ Bangladesh có nguy cơ, trong đó có Konda, Kharia và Koda. Nghiên cứu năm 2025 của Ritesh Karmakar cũng chỉ ra rằng ngôn ngữ bản địa mai một khi không xuất hiện trong trường học và đời sống công cộng; hơn 50 nhóm dân tộc thiểu số gặp khó khăn và phần lớn thành viên phải học tiếng Bengali làm ngôn ngữ thứ hai.

Dự án hướng tới việc tạo font, bàn phím, công cụ ngữ pháp và từ điển, đồng thời đưa dữ liệu lên mạng. Trang web còn hiển thị bản đồ vùng ngôn ngữ, số câu đã ghi và mục từ điển riêng cho từng ngôn ngữ. Samar Soren mô tả Multiling.cloud là một kho số quan trọng, có thể hỗ trợ cả nhà nghiên cứu và người dân học giao tiếp cơ bản bằng ngôn ngữ bản địa.