Tại Bazua ở vùng Upper East, Ghana, nông dân Martin Ariku nói rằng vụ mùa năm nay không đạt kỳ vọng. Ông đã cung cấp giống cải tiến cho các hộ nhỏ hơn 20 năm, nhưng năm nay hạn đến sớm rồi các cơn mưa ngắn, dữ dội nhấn chìm cây còn sống. Sản lượng giảm xuống còn khoảng 5 bao 100 kg trên mỗi acre cho ngô, lúa, đậu cowpea, đậu nành và kê, so với mức thông thường 15 bao. Ngay cả giống kê do SNV Ghana đưa vào cũng không chịu nổi biến động nhanh.
Mất mùa ảnh hưởng đến vụ sau vì hạt không trổ bông không thể dùng làm giống. Đêm ấm hơn và mưa thay đổi tạo điều kiện cho sâu hại như Fall Armyworm lây lan. Khảo sát của CABI cho thấy 98 per cent nông dân được hỏi ở Ghana và Zambia nói cây ngô của họ bị nhiễm; họ báo cáo tổn thất trung bình 26.6 per cent ở Ghana và 35 per cent ở Zambia. CABI ước tính thiệt hại ngô hàng năm là US$177 million ở Ghana và US$159 million ở Zambia.
Hệ quả nông nghiệp liên quan trực tiếp tới y tế công cộng: thực phẩm và thu nhập giảm làm tăng suy dinh dưỡng và suy yếu miễn dịch. Shauna Richards tại ILRI giải thích rằng vũng nước mới sau mưa lớn là nơi sinh sản cho muỗi, và lũ lụt có thể trộn nước thải vào nguồn nước uống, làm tăng nguy cơ dịch tả. Ở vùng Ashanti, gia đình Krampah ở Bekwai ghi nhận đêm nóng hơn và số mắc sốt rét tăng; nhiệt độ ban đêm cao hơn làm muỗi sinh sản nhanh và tăng tốc phát triển ký sinh trùng. Patience Kiyuka nói Anopheles stephensi từ Nam Á đã xuất hiện ở các thành phố như Nairobi, đe dọa sốt rét đô thị và buộc phải xem lại việc dùng màn và phun trong nhà.
Đợt bùng phát Rift Valley fever ở Đông Phi theo sau mưa lớn và lũ lụt, cho thấy tràn lây từ động vật sang người có thể tăng theo biến đổi khí hậu. Ama Essel cảnh báo nhiều phòng khám thiếu công trình kiên cố, điện ổn định và chuỗi lạnh vaccine; bà kêu gọi hoàn thiện cơ sở hạ tầng, đầu tư vaccine và hệ thống giao thông, năng lượng và nguồn kinh phí đủ khi khủng hoảng khí hậu tiến triển.
Từ khó
- hạn — thời gian thiếu nước mưa lâu dài
- sản lượng — số lượng sản phẩm thu được từ cây trồng
- trổ bông — khi cây ra hoa hoặc tạo hạt
- sâu hại — côn trùng làm hư hại cây trồng
- thiệt hại — mất mát về tiền hoặc sản phẩm
- suy dinh dưỡng — tình trạng thiếu dinh dưỡng cơ thể
- chuỗi lạnh vaccine — hệ thống giữ vaccine ở nhiệt độ thấp
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ các hộ nông nhỏ có thể làm gì để giảm thiểu rủi ro do hạn và mưa dữ dội?
- Lũ lụt ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe cộng đồng theo bài? Hãy nêu hai ví dụ.
- Ama Essel kêu gọi đầu tư vào hạ tầng và vaccine. Bạn thấy đầu tư nào quan trọng nhất cho khu vực này? Vì sao?
