Một nghiên cứu mới do các nhà khoa học liên quan tới University of Chicago công bố trên Science Advances phát hiện cơ chế mới liên kết hút thuốc và thoái hóa thần kinh. Nhóm nghiên cứu thấy nicotine kích hoạt tế bào thần kinh nội tiết phổi (PNECs), vốn rất hiếm trong phổi, khiến chúng giải phóng nhiều hạt ngoại bào.
Các hạt ngoại bào này giàu protein điều hòa sắt và làm rối loạn cân bằng sắt trong tế bào thần kinh, dẫn tới các thay đổi thường thấy ở bệnh nhân sa sút trí tuệ. Nghiên cứu nhắc tới các cơ chế như stress ôxy hóa, rối loạn ty thể và tăng biểu hiện α-synuclein, đồng thời nói đến ferroptosis — một dạng chết tế bào có liên quan trong các nghiên cứu Alzheimer và Parkinson trước đó.
Để nghiên cứu, nhóm tạo ra PNECs cảm ứng (iPNECs) từ tế bào gốc đa năng của người. Các tác giả, trong đó có Kui Zhang và Joyce Chen, đang thử nghiệm liệu chặn hạt ngoại bào có thể là hướng điều trị; tuy nhiên ứng dụng trực tiếp cho con người còn nhiều năm nữa.
Từ khó
- cơ chế — cách hoạt động gây ra một hiện tượng
- hạt ngoại bào — mảnh nhỏ do tế bào tiết ra bên ngoài
- sa sút trí tuệ — mất dần khả năng nhớ và suy nghĩ
- ferroptosis — một dạng chết tế bào liên quan sắt và ôxy hóa
- tế bào gốc — tế bào có thể tạo nhiều loại tế bào khác
- rối loạn ty thể — sự hỏng chức năng ty thể trong tế bào
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có nghĩ kết quả nghiên cứu này sẽ thay đổi cách mọi người nhìn nhận hút thuốc không? Vì sao?
- Nếu chặn hạt ngoại bào trở thành hướng điều trị, điều đó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến bệnh nhân sa sút trí tuệ?
- Nhóm nghiên cứu nói ứng dụng trực tiếp cho con người còn nhiều năm. Bạn có thể đề xuất bước nghiên cứu tiếp theo nào, ngắn gọn?
