Fransızca konuşan Afrika'da sokak çocuklarıCEFR B1
20 Haz 2025
Uyarlanmıştır: Laura, Global Voices • CC BY 3.0
Fotoğraf: Job Bunana, Unsplash
Uluslararası Katolik Çocuk Bürosu (BICE) 2021 verilerine göre dünya genelinde çok sayıda sokak çocuğu var ve Afrika’da önemli bir grup bulunuyor. Uluslararası sivil toplum kuruluşu Humanium, sokak çocuklarını sokaklara iten temel etkenler olarak yoksulluk, savaş, şiddet, istismar, sömürü ve umutsuzluğu sıralıyor.
Kamerun’da bu çocuklara 'Mboko' deniyor; terim Duala dilindeki Nanga-boko ifadesinden geliyor. Nanga 'uyumak' ve éboko 'dışarı' demek olduğu için Nanga-boko dışarıda yatan çocukları tanımlıyor. Yaoundé gibi kentlere göçlerle büyük genç grupları oluşuyor ve bu gruplar uyuşturucu kullanımı ve suça yönelme ile ilişkilendiriliyor. Sokak ağları yerel Mbolé müzik kültürüyle de bağdaştırılıyor; örnek olarak Elang City’nin 'Toaster Le Yamo' adlı şarkısı gençlerin sorunlarını eleştiriyor.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde 'Shégué' adıyla bilinen çocuklar bazen aileler tarafından terkediliyor veya reddediliyor; bazıları Kinshasa’daki Kuluna adlı çetelere katılıyor. Fildişi Sahili’nde ise 'mikroplar' adı verilen çocuk grupları Abidjan’da silahlı soygun ve öldürme gibi şiddet olaylarına karıştı. STK çabalarına rağmen birçok hükümet konuyu sınırlı öncelikle ele alıyor ve kalıcı çözümler belirsiz kalıyor.
Zor kelimeler
- yoksulluk — paranın ve temel ihtiyaçların eksik olması
- istismar — güç kullanarak kötü davranma veya zarar verme
- sömürü — başkalarının emek veya kaynaklarını kötü kullanma
- umutsuzluk — gelecek için umut olmama durumuumutsuzluğu
- göç — bir yerden başka yere insanların hareketigöçlerle
- çete — suç işleyen, organize ve şiddet kullanan grupçetelere
- terk etmek — birini veya bir şeyi bırakıp gitmekterkediliyor
- sivil toplum kuruluşu — kar amacı gütmeyen halk organizasyonu
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Metinde sayılan nedenlerden (yoksulluk, savaş, şiddet, istismar, sömürü, umutsuzluk) hangileri senin ülkenizde de görülüyor? Kısa olarak nedenleri söyleyiniz.
- Çetelere katılmanın gençler ve toplum için olası sonuçları neler olabilir? Kısaca açıklayınız.
- Metin hükümetlerin konuyu sınırlı öncelikle ele aldığını söylüyor. Bu durumun sokak çocukları için hangi sonuçları olabilir?
İlgili makaleler
Madagaskar'da su ve elektrik kesintileri protestolara dönüştü
Eylül 2025'te Madagaskar'da su ve elektrik arızaları nedeniyle Antananarivo'da gençlerin çağrısıyla barışçıl gösteriler düzenlendi. Gösterilerde güvenlik güçleri müdahale etti, yağma ve ölümler bildirildi; devlet yetkilileri gece sokağa çıkma yasağı ve bakan değişikliği uyguladı.