In het programma Africa Science Focus gaat het over het dekoloniseren van wetenschap. De makers onderzoeken hoe wetenschappelijke termen in Afrikaanse talen vertaald kunnen worden.
Verslaggever Halima Athumani spreekt met experts over de kansen en de problemen van vertaling en lokaal kennisgebruik. Wetenschapscommunicator Sibusiso Biyela vertelt dat sciencefiction invloed had op zijn werk.
De uitzending laat zien dat lokale talen en culturele voorbeelden wetenschappelijke informatie voor meer mensen begrijpelijk kunnen maken.
Moeilijke woorden
- dekoloniseren — koloniale invloed verwijderen uit kennis en onderwijs
- wetenschap — systematisch onderzoek naar de wereld
- vertalen — woorden of teksten in een andere taal zettenvertaald
- kennisgebruik — het gebruiken van kennis in een lokale situatie
- wetenschapscommunicator — iemand die wetenschap uitlegt aan het publiek
- begrijpelijk — makkelijk te begrijpen voor veel mensen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Vind jij dat wetenschap in jouw taal uitgelegd moet worden? Waarom?
- Noem een voorbeeld uit jouw cultuur dat iets uitlegt aan mensen.
- Is het moeilijk om wetenschappelijke woorden te vertalen? Leg kort uit.
Gerelateerde artikelen
Grote taalmodellen en het publieke debat
De komst van grote taalmodellen, zoals ChatGPT sinds november 2022, veranderde het publieke debat en staat ook in 2026 centraal. Experts noemen verwarrend taalgebruik, antropomorfisering en roepen op tot meer aandacht voor veiligheid, rechten en menselijke creativiteit.
UNESCO-rapport: tekort aan gegevens en risico's voor meisjes
Een UNESCO-rapport (gepubliceerd op 27 april) toont grote gaten in onderwijsgegevens uit armere landen en waarschuwt dat meisjes in sommige regio's nog steeds weinig toegang tot onderwijs hebben. Het pleit voor betere monitoring en meer rolmodellen.
Mamokgethi Phakeng: wiskunde en universitaire leiding
Mamokgethi Phakeng is een Zuid-Afrikaanse wiskundige en universiteitsbestuurder. Ze was de eerste zwarte vrouw met een doctoraat in wiskunde-onderwijs en werd vice-kanselier van de University of Cape Town; ze ontving meerdere onderscheidingen.