Een aflevering van Africa Science Focus zet deze week het proces om wetenschap te dekoloniseren en wetenschappelijke termen in Afrikaanse talen te vertalen centraal. Verslaggever Halima Athumani spreekt met experts over de uitdagingen en kansen van die vertalingen en van lokaal kennisgebruik.
Wetenschapscommunicator Sibusiso Biyela verschijnt in de aflevering en zegt dat sciencefiction zijn keuze voor wetenschapscommunicatie beïnvloedde. De makers volgen een praktische aanpak: ze onderzoeken hoe woorden en begrippen aangepast kunnen worden en hoe gemeenschappen betrokken kunnen worden bij het vormgeven van wetenschappelijke taal.
Het programma wordt gepresenteerd door Michael Kaloki en is gefinancierd door het European Journalism Centre via het European Development Journalism Grants-programma, met steun van de Bill & Melinda Gates Foundation. Luisteraars kunnen vragen sturen via WhatsApp naar +254799042513.
Moeilijke woorden
- dekoloniseren — het verwijderen van koloniale invloed op kennis
- vertalen — woorden van de ene taal naar andere taal brengen
- wetenschapscommunicator — iemand die wetenschap uitlegt aan het publiek
- begrip — een woord of idee met een duidelijke betekenisbegrippen
- gemeenschap — een groep mensen die iets gemeenschappelijk hebbengemeenschappen
- kennisgebruik — hoe mensen kennis gebruiken in hun dagelijks leven
- financieren — geld geven om een project mogelijk te makengefinancierd
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom is het belangrijk om wetenschappelijke termen in Afrikaanse talen te vertalen?
- Hoe zouden gemeenschappen kunnen meedoen bij het vormgeven van wetenschappelijke taal in hun regio?
- Denk je dat steun van organisaties zoals de Gates Foundation invloed heeft op dit soort programma's? Waarom?
Gerelateerde artikelen
Haar legt chemische blootstelling vast
Onderzoekers van de University of Texas in Austin laten zien dat haar chemische blootstelling over dagen, weken en maanden kan bewaren. Door haar te verwarmen en met een massaspectrometer te meten, kunnen langdurige tijdlijnen van blootstelling worden vastgesteld.
Tijd van behandeling beïnvloedt reactie van glioblastoom op chemotherapie
Nieuw onderzoek toont aan dat het tijdstip van behandeling kan veranderen hoe glioblastoom reageert op temozolomide. MGMT-activiteit en methylatie wisselen door de dag; onderzoekers stellen chronodiagnostiek en chronotherapie voor.
Schade aan Iraanse universiteiten door luchtaanvallen
Luchtaanvallen hebben universiteiten en onderzoeksinstellingen in Iran verstoord. Campussen en laboratoria raakten beschadigd, onderwijs ging veelal online en UNESCO waarschuwt voor lange termijngevolgen voor onderzoek en studenten.
