Mensen voeren dagelijks veel handelingen onbewust uit. Denk hierbij aan autorijden zonder dat u zich de rit herinnert. In de negentiende eeuw hadden de psychologen William James en Wilhelm Wundt hierover een discussie. James geloofde dat bewustzijn pas na een beweging ontstaat door zintuiglijke reacties. Wundt dacht juist dat het bewustzijn al voor de beweging begint, tijdens de planning in de hersenen.
Onderzoekers van Yale University hebben dit oude debat nu opgelost. Ze lieten 67 deelnemers een schuifpuzzel spelen en maten hun hersenactiviteit met een EEG. Uit het onderzoek blijkt dat beide psychologen gelijk hadden. Bewuste acties hebben namelijk twee sterke signalen nodig: een motorisch planningssignaal vóór de actie en een zintuiglijk signaal na de actie.
Daarnaast ontdekten de onderzoekers dat vermoeidheid het bewustzijn vermindert. Als deelnemers moe of afgeleid raakten, worden hun pupillen kleiner en zakte hun bewustzijn. Toch is onbewust bewegen erg nuttig voor ons. Het zorgt ervoor dat routineuze taken, zoals pianospelen of autorijden, soepel en efficiënt verlopen.
Moeilijke woorden
- handeling — iets wat je doet of uitvoerthandelingen
- bewustzijn — het meemaken en begrijpen van wat je doet
- zintuiglijk — wat te maken heeft met horen, zien of voelenzintuiglijke
- deelnemer — iemand die meedoet aan een activiteit of onderzoekdeelnemers
- vermoeidheid — het gevoel dat je heel moe bent
- efficiënt — snel en met zo weinig mogelijk moeite
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke dagelijkse taken voert u meestal onbewust uit, en vindt u dat prettig?
- Denk aan een situatie waarin u heel moe was. Merkte u toen dat u minder gefocust was op uw bewegingen?
- Zou het lastig zijn als we bij elke kleine beweging bewust moeten nadenken? Waarom wel of niet?
Gerelateerde artikelen
Circadiane ritmes kunnen herstel na beroerte bevorderen
Een muizenstudie gepubliceerd in Journal of of Clinical Investigation laat zien dat interventies die de circadiane ritmes versterken de glymfatische doorstroming en het herstel na een beroerte verbeteren. De bevindingen zijn voorlopig en beperkt tot diermodellen.
Moleculaire timers en de rol van de thalamus bij herinnering
Nieuw onderzoek toont dat meerdere moleculaire timers in verschillende hersengebieden bepalen of korte indrukken veranderen in langetermijnherinneringen. De studie noemt de thalamus als onverwachte schakel en bespreekt mogelijke gevolgen voor geheugenstoornissen.
