Mensen voeren dagelijks talloze handelingen uit zonder er bewust bij na te denken, zoals autorijden naar een vertrouwde bestemming. In de late negentiende eeuw formuleerden de psychologen William James en Wilhelm Wundt tegenstrijdige theorieën over dit verschijnsel. James stelde dat bewustzijn pas na een beweging ontstaat via zintuiglijke feedback. Wundt geloofde daarentegen dat het bewustzijn al voorafgaand aan de beweging begint, tijdens de planning in de hersenen.
Meer dan 130 jaar later hebben onderzoekers van Yale University dit debat opgelost. Ze onderzochten 67 deelnemers die een schuifpuzzel speelden, terwijl hun hersenactiviteit werd gemeten met elektro-encefalografie (EEG). Uit de resultaten blijkt dat zowel James als Wundt gelijk had. Voor bewuste acties is een combinatie nodig van een planningssignaal vóór de beweging (pre-movement positivity) en een zintuiglijk signaal na de beweging (N140).
Het onderzoek liet ook zien dat aandacht een grote rol speelt. Bij vermoeidheid of afleiding kromp de pupildiameter van de deelnemers en nam hun bewustzijn af. Toch is het onbewust uitvoeren van routinematige bewegingen heel nuttig, omdat het dagelijkse taken zoals pianospelen efficiënter maakt.
Deze specifieke hersensignalen zijn verstoord bij patiënten met Parkinson, schizofrenie of een beroerte. In de toekomst wil het team via fMRI-scans diepere hersengebieden onderzoeken om dit proces nog beter te begrijpen.
Moeilijke woorden
- tegenstrijdig — wat niet met elkaar in overeenstemming istegenstrijdige
- zintuiglijk — wat te maken heeft met waarneming via zintuigenzintuiglijke
- oplossen — een goede verklaring of antwoord voor iets vindenopgelost
- vermoeidheid — de toestand waarin je heel erg moe bent
- afleiding — iets waardoor je niet meer goed kunt opletten
- verstoren — de normale werking van iets in de war brengenverstoord
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom kan het handig zijn dat we bepaalde routinematige handelingen onbewust uitvoeren?
- Welke invloed kan vermoeidheid of afleiding volgens jou hebben op dagelijkse taken zoals autorijden?
- Hoe zou beter inzicht in deze hersensignalen patiënten met bijvoorbeeld Parkinson in de toekomst kunnen helpen?
Gerelateerde artikelen
Genetische sensor voor MRI maakt moleculaire activiteit zichtbaar
Onderzoekers van UC Santa Barbara ontwikkelden een modulair, genetisch gecodeerd eiwitsensor die zichtbaar is voor MRI. De sensor gebruikt aquaporine om waterbeweging te beïnvloeden en kan helpen bij het bestuderen van ziekten en bij dierstudies.
Medewerkers spreken vaker als problemen als verlies worden gepresenteerd
Nieuw onderzoek toont dat medewerkers eerder met suggesties komen wanneer leidinggevenden problemen framen als mogelijk verlies in plaats van mogelijke winst. De bevindingen komen uit drie studies met bijna 2,000 deelnemers.
Kleine groep neuronen regelt de lichaamsklok
Onderzoekers maakten een nieuw rekeninstrument om verbindingen in de suprachiasmatische kern (SCN) te ontleden. Ze vonden dat een kleine groep sterke hub-cellen essentieel is voor synchronisatie van de lichaamsklok en voor mogelijke behandelingen.
