Een internationaal team meldt dat gespecialiseerde neuronen in de retrospleniale cortex opmerkelijk goed bewaard zijn gebleven gedurende miljoenen jaren van evolutie. Dit hersengebied helpt bij oriënteren en bij positie-inschatting zonder externe aanwijzingen, een eigenschap die Charles Darwin al heeft beschreven. Omar Ahmed beschreef de retrospleniale cortex als een onderbewust GPS-systeem dat richtinginformatie berekent om naar een gewenste bestemming te gaan.
De studie, waarin eerste auteur Isla Brooks en collega’s AI-gebaseerde hulpmiddelen gebruikten, vergeleek genetische handtekeningen van individuele neuronen in muizen en ratten. De onderzoekers identificeerden twee gespecialiseerde neurontypes die uitsluitend in de retrospleniale cortex voorkomen. Beide types bleken soortoverschrijdend bewaard; één type toonde een lichte versterking in de rat ten opzichte van de muis.
De auteurs benadrukken dat deze neuronen waarschijnlijk cruciaal zijn voor het vermogen van dieren om de weg naar huis te vinden. Omdat ruimtelijke desoriëntatie bij veel mensen met de ziekte van Alzheimer voorkomt, onderzoekt Ahmeds laboratorium of vergelijkbare gespecialiseerde neuronen ook in de menselijke retrospleniale cortex aanwezig zijn en hoe ze veranderen bij Alzheimer. Ahmed merkt op dat men in het menselijk brein neuronen ziet die er fysiek op lijken. Het onderzoek is gepubliceerd in Journal of Neuroscience en werd gesteund door de National Institutes of Health en de Alzheimer’s Association.
- Minstens twee neurontypes zijn specifiek voor de retrospleniale cortex.
- Beide types zijn over soorten bewaard gebleven.
- Ahmeds team onderzoekt nu menselijke neuronen en mogelijke therapieën.
Moeilijke woorden
- retrospleniale cortex — hersengebied achterin betrokken bij oriëntatie
- gespecialiseerd — gemaakt of aangepast voor een bepaalde taakgespecialiseerde
- soortoverschrijdend — aanwezig bij meerdere verschillende diersoorten
- genetische handtekening — unieke combinatie van genexpressie in een celgenetische handtekeningen
- AI-gebaseerd — gemaakt met behulp van kunstmatige intelligentieAI-gebaseerde
- ruimtelijke desoriëntatie — moeilijkheid om de eigen positie of richting te bepalen
- neurontype — soort zenuwcel met specifieke eigenschappen en functieneurontypes
- onderbewust — werking van geest buiten bewust waarnemen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Als onderzoekers vergelijkbare gespecialiseerde neuronen bij mensen vinden, welke mogelijkheden voor diagnose of therapie van Alzheimer zouden dan kunnen ontstaan? Geef redenen.
- Wat betekent het voor wetenschappelijk onderzoek dat deze neuronen over soorten bewaard zijn gebleven? Noem praktische voordelen of beperkingen.
- Welke voorzichtigheden of ethische kwesties moeten wetenschappers in acht nemen bij verder onderzoek aan menselijke hersenen en mogelijke therapieën?
Gerelateerde artikelen
Hersenscans laten verschillen zien bij WTC‑hulpverleners met PTSS
Onderzoek met hersenscans van WTC‑hulpverleners toont dat mensen met chronische PTSS structurele verschillen in de hersenen hebben. De studie gebruikte grijs‑witcontrast (GWC) en koppelt veranderingen aan myeline en herbelevingssymptomen.
Celtransplantatie verbetert hart en bloedvaten na ruggenmergletsel
Onderzoekers plaatsten onvolledig gedifferentieerde zenuwcellen in een rattenmodel met ruggenmergletsel. De circulatie verbeterde: de bloeddruk in rust stabiliseerde en de gemiddelde hartslag daalde. Hormonale reacties bleven aanwezig, en toekomstig werk wil die reacties verminderen.