Astronomen maakten voor het eerst directe beelden van twee novae binnen enkele dagen na hun uitbarstingen. Ze gebruikten interferometrie bij het CHARA Array in Californië. Interferometrie combineert licht van meerdere telescopen om zeer scherp te zien.
Een nova ontstaat als een witte dwerg materie van een begeleidende ster krijgt en daardoor een explosie veroorzaakt. De beelden laten zien dat het uitgeworpen materiaal in meerdere stromen komt en soms pas later wordt losgelaten. Tegelijk detecteerde de Fermi-telescoop hoogenergetische gammastraling, wat wijst op schokken door botsende uitstromen.
Moeilijke woorden
- interferometrie — techniek om licht van meerdere telescopen te combineren
- nova — krachtige explosie op een sternovae
- witte dwerg — kleine, dichte ster aan het einde
- begeleidende ster — ster die dicht bij een andere ster staat
- uitbarsting — plotselinge explosie van materie en energieuitbarstingen
- uitwerpen — iets naar buiten gooien of loslatenuitgeworpen
- gammastraling — zeer energierijke straling uit de ruimte
- schok — plotselinge kracht door botsing van stromenschokken
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Zou je het leuk vinden om met telescopen te werken? Waarom?
- Wat denk je dat 'meerdere stromen' betekent in de beelden?
- Vind je het belangrijk dat wetenschappers snel beelden maken? Waarom?
Gerelateerde artikelen
Nieuw molecuul slaat zonlicht op en geeft het vrij als warmte
Chemici van UC Santa Barbara ontwikkelden een aangepast organisch molecuul (pyrimidone) dat zonlicht opslaat in chemische bindingen en op verzoek warmte afgeeft. Het materiaal is herbruikbaar, lost op in water en kan water verwarmen.
Neuromorfe chips geïnspireerd op het menselijk brein
Onderzoekers ontwikkelen hardware die het brein nabootst om energie te besparen. Ze gebruiken synapsachtige apparaten met organische transistors; het werk geeft aanwijzingen voor efficiëntere, breinachtige AI. De studie verschijnt in ACS Applied Electronic Materials.