Astronomen maakten voor het eerst directe beelden van twee novae binnen enkele dagen na hun uitbarstingen. Ze gebruikten interferometrie bij het CHARA Array in Californië. Interferometrie combineert licht van meerdere telescopen om zeer scherp te zien.
Een nova ontstaat als een witte dwerg materie van een begeleidende ster krijgt en daardoor een explosie veroorzaakt. De beelden laten zien dat het uitgeworpen materiaal in meerdere stromen komt en soms pas later wordt losgelaten. Tegelijk detecteerde de Fermi-telescoop hoogenergetische gammastraling, wat wijst op schokken door botsende uitstromen.
Moeilijke woorden
- interferometrie — techniek om licht van meerdere telescopen te combineren
- nova — krachtige explosie op een sternovae
- witte dwerg — kleine, dichte ster aan het einde
- begeleidende ster — ster die dicht bij een andere ster staat
- uitbarsting — plotselinge explosie van materie en energieuitbarstingen
- uitwerpen — iets naar buiten gooien of loslatenuitgeworpen
- gammastraling — zeer energierijke straling uit de ruimte
- schok — plotselinge kracht door botsing van stromenschokken
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Zou je het leuk vinden om met telescopen te werken? Waarom?
- Wat denk je dat 'meerdere stromen' betekent in de beelden?
- Vind je het belangrijk dat wetenschappers snel beelden maken? Waarom?
Gerelateerde artikelen
Warmte maakt invasieve bruine anoles agressiever
Onderzoekers vonden dat bruine anoles bij hogere temperaturen agressiever worden dan inheemse groene anoles. Proeven in gecontroleerde kooien lieten zien dat beide soorten meer agressie tonen, maar de toename was groter bij de invasieve bruine anoles.
Jonge mantaroggen dragen groepen vissen in kustwateren
Jonge Caribische mantaroggen in kustgebieden vormen vaak kleine, bewegende ecosystemen doordat andere vissen zich aan hen hechten of bij hen blijven. Onderzoekers bestudeerden videomateriaal en waarschuwen voor risico's door boten en vistuig.
Tijd van behandeling beïnvloedt reactie van glioblastoom op chemotherapie
Nieuw onderzoek toont aan dat het tijdstip van behandeling kan veranderen hoe glioblastoom reageert op temozolomide. MGMT-activiteit en methylatie wisselen door de dag; onderzoekers stellen chronodiagnostiek en chronotherapie voor.
