Bệnh ngủ, hay human African trypanosomiasis, là bệnh ký sinh trùng nghiêm trọng do ruồi tse-tse truyền. Ở đỉnh dịch năm 1998 có khoảng 40.000 ca báo cáo và ước tính 300.000 ca không được phát hiện; nỗ lực kiểm soát đã cắt giảm các ca xác nhận xuống dưới 600 vào năm 2024, nhưng các ca còn lại thường ở vùng xa, khó tiếp cận.
Acoziborole, một thuốc uống mới do Sanofi hợp tác với Drugs for Neglected Diseases Initiative phát triển, đã được thử nghiệm ở Tây và Trung Phi, gồm Democratic Republic of Congo và Guinea. Các nghiên cứu Giai đoạn 2 và Giai đoạn 3, công bố trên The Lancet Infectious Diseases, ghi nhận tỉ lệ điều trị thành công lên tới 96% sau 18 tháng cho cả giai đoạn sớm và giai đoạn muộn của bệnh.
Thuốc dùng một liều duy nhất (ba viên uống trong một ngày) và loại bỏ nhu cầu chọc dò tủy sống để phân giai đoạn bệnh, nên cho phép thực hiện chẩn đoán và điều trị trong một lần khám. Điều này khác với liệu pháp cũ như Melarsoprol, vốn phải tiêm, nằm viện và theo dõi nhiều lần. Ủy ban về Sản phẩm Thảo dược cho Người của Cơ quan Dược phẩm châu Âu đề nghị phê duyệt vào 27 tháng 2; thuốc được khuyến nghị cho người lớn và thanh thiếu niên từ 12 tuổi và cân nặng trên 40kg. Thử nghiệm nhi khoa ACOZI-KIDS đang tiến hành tại DRC và Guinea cho trẻ từ 1 đến 14 tuổi.
Sanofi sẽ sản xuất và tặng liều cho WHO để cung cấp điều trị miễn phí, nhưng việc đưa thuốc vào thực tế vẫn cần phê duyệt quốc gia. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc tiếp cận thuốc phải được kết hợp với kiểm soát véc tơ và nâng cao nhận thức cộng đồng để đạt mục tiêu loại trừ, bao gồm nỗ lực tăng tốc ngắt truyền bệnh vào 2030.
Từ khó
- ký sinh trùng — sinh vật sống nhờ cơ thể khác
- ruồi tse-tse — loại ruồi truyền bệnh cho người
- đỉnh dịch — thời điểm số ca bệnh cao nhất
- phê duyệt — chấp nhận chính thức để dùngphê duyệt quốc gia
- liều — số thuốc dùng cho một lầnmột liều duy nhất
- chọc dò tủy sống — thủ thuật lấy dịch tủy để xét nghiệm
- kiểm soát — hành động để giảm hoặc ngăn chặnkiểm soát véc tơ
- ngắt truyền bệnh — dừng quá trình lây truyền bệnh cho người
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Việc bỏ chọc dò tủy sống và điều trị một lần có thể thay đổi cách tiếp cận bệnh nhân ở vùng xa thế nào? Hãy nêu lợi ích và khó khăn.
- Ngoài cung cấp thuốc miễn phí, bài nêu những biện pháp nào cần kết hợp để đạt mục tiêu loại trừ?
- Những thách thức nào các quốc gia có thể gặp khi phê duyệt và triển khai thuốc mới này?
