Bệnh lao vẫn là nguyên nhân tử vong do nhiễm trùng hàng đầu, và điều trị hiện dựa nhiều vào kháng sinh rifampicin. Nghiên cứu mới thử kết hợp rifampicin với một hợp chất thăm dò gọi là AAP-SO2, nhằm tấn công enzym RNA polymerase (RNAP) nhưng ở bước khác nhau của quá trình phiên mã.
AAP-SO2 gắn trực tiếp vào RNAP tại vị trí khác với rifampicin và làm chậm giai đoạn kéo dài (elongation) của phiên mã. Điều này giải thích vì sao khi phối hợp, hai thuốc chặn các bước khác nhau trong cùng một con đường, chiến lược mà nhóm gọi là ức chế theo chiều dọc.
Nghiên cứu cũng cho thấy sự kết hợp có thể vượt qua đột biến kháng βS450L. Đột biến này giúp vi khuẩn né tránh rifampicin nhưng lại làm RNAP phiên mã chậm hơn và dễ tắc, nên AAP-SO2 tận dụng điểm yếu đó để tiêu diệt chủng đột biến và làm chúng nhạy lại với rifampicin. Trong nuôi cấy lỏng hai thuốc cho hiệu ứng cộng thêm, còn trong mô hình thỏ hai thuốc hiệp đồng và tăng đáng kể hiệu lực của rifampicin. AAP-SO2 là một probe chứng minh nguyên lý; nhóm sẽ phát triển dẫn chất ổn định và đã nộp đơn bằng sáng chế tạm thời.
Các tác giả được trích dẫn gồm Elizabeth Campbell, Vanisha Munsamy-Govender, Barbara Bosch và Jeremy Rock; công bố được báo cáo bởi Rockefeller University trên Nature Microbiology.
Từ khó
- enzyme — chất xúc tác sinh học do tế bào tạo raenzym
- phiên mã — quá trình sao chép thông tin từ DNA sang RNA
- đột biến — thay đổi vĩnh viễn trong vật liệu di truyền
- ức chế — làm giảm hoặc ngăn lại hoạt động của một thứức chế theo chiều dọc
- hiệp đồng — khi hai phương pháp cùng tăng hiệu quả hơn
- bằng sáng chế — văn bản pháp lý bảo vệ ý tưởng và sản phẩm
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ lợi ích chính của việc kết hợp hai thuốc chặn các bước khác nhau trong cùng con đường là gì? Hãy nêu 1–2 lý do.
- Nghiên cứu nói AAP-SO2 là một probe chứng minh nguyên lý. Theo bạn, bước tiếp theo để đưa một hợp chất như vậy tới ứng dụng lâm sàng là gì?
- Việc nộp đơn bằng sáng chế tạm thời có thể ảnh hưởng thế nào đến công bố kết quả và phát triển thuốc trong tương lai?
Bài viết liên quan
AI mở rộng thông tin sức khỏe tình dục và sinh sản ở Mỹ Latinh
Các tổ chức và nhà nghiên cứu tại Mỹ Latinh đang dùng trí tuệ nhân tạo để cung cấp thông tin về sức khỏe tình dục và sinh sản cho người trẻ và nhóm dễ bị tổn thương. Một số dự án ở Peru và Argentina tập trung giảm rào cản ngôn ngữ, kỳ thị và hạn chế dịch vụ.
Hỗ trợ xã hội thời thơ ấu giảm nguy cơ tử vong sớm ở người trẻ
Nghiên cứu cho thấy sự hỗ trợ xã hội ổn định khi còn nhỏ có thể giảm nguy cơ tử vong sớm ở những người trẻ trải qua khó khăn trong gia đình hoặc cộng đồng. Dữ liệu theo dõi từ tuổi đi học đến khi trưởng thành được sử dụng.