Một nghiên cứu dài hạn dùng dữ liệu khảo sát đại diện toàn quốc đã theo dõi hơn 8.200 người trên 50 tuổi trong 24 năm. Các nhà nghiên cứu đo chỉ số khối cơ thể (BMI) theo thời gian và đánh giá nhiều khía cạnh nhận thức, bao gồm trí nhớ và chức năng điều hành, tức khả năng quản lý cảm xúc, lập kế hoạch và duy trì tập trung.
Kết quả cho thấy BMI cao hơn theo thời gian liên kết với tốc độ suy giảm nhận thức nhanh hơn; theo tác giả, mỗi đơn vị tăng BMI liên quan tới suy giảm nhanh hơn. Mối tương quan mạnh nhất xuất hiện vào năm thứ tám của nghiên cứu, và ảnh hưởng rõ rệt nhất ở người trưởng thành trên 65 tuổi. Béo phì (BMI từ 30 trở lên) có liên quan tới tác động tiêu cực lên sức khỏe não.
Các nhà nghiên cứu nêu một số quá trình sinh học có thể giải thích mối liên hệ này:
- viêm nhiễm trong cơ thể,
- giảm lưu lượng máu tới não,
- kháng insulin.
Những quá trình này có thể dẫn tới suy giảm nhận thức, bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ. Tác giả chính, Suhang Song, nói rằng nếu mọi người kiểm soát cân nặng, họ có thể giảm đáng kể tốc độ suy giảm nhận thức chỉ trong hai năm. Tại Hoa Kỳ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh, hai trong năm người được coi là béo phì chỉ dựa trên BMI; theo định nghĩa rộng hơn, tỉ lệ này có thể lên tới 75%. Hơn 7 triệu người đang sống chung với chứng sa sút trí tuệ ở Mỹ và con số này dự báo sẽ tăng gấp đôi vào năm 2050. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Journal of Neurology và được University of Georgia đưa tin.
Từ khó
- suy giảm nhận thức — mất dần khả năng tư duy và ghi nhớ
- béo phì — tình trạng cơ thể có lượng mỡ rất cao
- chức năng điều hành — khả năng quản lý cảm xúc và lập kế hoạch
- viêm nhiễm — phản ứng của cơ thể với tổn thương hoặc vi khuẩn
- kháng insulin — tình trạng cơ thể phản ứng kém với insulin
- tốc độ suy giảm — mức thay đổi một khả năng theo thời gian
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có nghĩ việc kiểm soát cân nặng là cách hiệu quả để giảm tốc độ suy giảm nhận thức không? Vì sao?
- Những khó khăn nào người trên 65 tuổi có thể gặp khi cố gắng giảm cân và duy trì sức khỏe não?
- Những chính sách hoặc biện pháp cộng đồng nào có thể giúp giảm tỉ lệ béo phì và tác động liên quan đến sức khỏe nhận thức?