Global Science Journalism Report 2021, do SciDev.Net xuất bản nhân kỷ niệm 20 năm, khảo sát 633 phóng viên khoa học ở 77 quốc gia để đánh giá thực hành và điều kiện làm việc. Nghiên cứu được đồng dẫn dắt bởi Brazilian Institute of Public Communication of Science and Technology/House of Oswaldo Cruz, London School of Economics and Political Science và ISCTE-Lisbon, hợp tác với World Federation of Science Journalists. Đây là khảo sát toàn cầu đầu tiên kể từ 2013.
Kết quả cho thấy công việc báo chí khoa học đã trở nên căng thẳng hơn: 64% người trả lời nói số dự án họ làm trong một tuần tăng trong năm năm qua. Phóng viên thường hoàn thành một bài hoặc gói bài trong vòng hai tuần, nhưng phụ nữ, chiếm 54% người tham gia, có khả năng xử lý tới năm nhiệm vụ trong cùng khoảng thời gian. Phản hồi về nghề mang tính hỗn hợp: 46% hài lòng với công việc và 81% dự đoán họ vẫn làm nghề trong 5 năm tới. Đồng thời 73% phản bác quan điểm rằng nghề đang “chết dần”, trong khi khoảng một phần ba phản đối rằng nghề đang trong khủng hoảng và con số tương tự lại cho rằng nó đang trong khủng hoảng.
Báo cáo còn xem xét tác động của đại dịch lên việc đưa tin: 55% phóng viên cho biết họ đã sử dụng tài liệu pre-print cho bài COVID-19 thay vì chờ peer review. Các nguồn chính gồm tạp chí đã bình duyệt, cơ quan chính thức và chính các nhà khoa học, và nhiều nhà báo nhận thấy các nhà khoa học sẵn sàng trao đổi hơn trong thời kỳ đại dịch. Có lo ngại rằng số lượng thông cáo báo chí tăng cùng với cắt giảm ngân sách tòa soạn có thể làm giảm tiêu chuẩn nghề nghiệp; 71% đồng ý rằng quá ít người viết về quy trình khoa học thay vì chỉ nêu kết quả.
SciDev.Net sẽ kỷ niệm 20 năm bằng một sự kiện trực tuyến gồm một cuộc tranh luận giữa các tác giả báo cáo và một phiên kết nối mạng ảo.
Từ khó
- khảo sát — cuộc thu thập thông tin bằng câu hỏi
- phóng viên — người thu thập và đưa tin cho báo chí
- bình duyệt — quy trình đánh giá bài khoa học bởi chuyên gia
- pre-print — bản nghiên cứu chưa qua đánh giá chuyên gia
- thông cáo báo chí — văn bản chính thức gửi báo để thông báo
- tòa soạn — nơi tổ chức và biên tập nội dung báo chí
- khủng hoảng — tình trạng khó khăn nghiêm trọng, mất ổn định
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Làm thế nào việc tăng khối lượng công việc và nhiều nhiệm vụ cùng lúc có thể ảnh hưởng tới chất lượng đưa tin khoa học? Nêu ví dụ hoặc lý do.
- Báo cáo cho biết nhiều phóng viên dùng pre-print khi đưa tin COVID-19. Theo bạn, lợi ích và rủi ro khi dùng pre-print để đưa tin là gì?
- Sự kiện trực tuyến kỷ niệm 20 năm được tổ chức; theo bạn, các sự kiện ảo có thể giúp phóng viên khoa học kết nối và làm việc như thế nào? Nêu lợi ích và hạn chế.
Bài viết liên quan
Giám sát không khí thời gian thực bằng AI và cảm biến ở Nam Phi
Các nhà khoa học ở Nam Phi dùng phương pháp từ vật lý hạt để theo dõi chất lượng không khí thời gian thực. Hệ thống AI_r kết hợp cảm biến IoT chi phí thấp và trí tuệ nhân tạo, đang thử nghiệm ở Soweto và mở rộng tới Sedibeng.
