Arizona Üniversitesi öncülüğündeki çalışma Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlandı ve 2010-2019 yılları arasında Yeni Hampshire’deki tüm doğumları inceledi. Araştırmacılar, PFAS ile kirlenmiş sahaların aşağısındaki kuyulardan su alan annelerle yukarısındaki kuyulardan su alan anneleri karşılaştırdı.
Aşağıdaki kuyulardan su içen annelerin bebeklerinde birinci yıl ölüm oranı daha yüksekti; erken doğum oranı arttı ve bunun içinde 28 haftadan önce doğumlar da vardı. Ayrıca 5.5 pounds'tan daha az ağırlıklı bebek doğumlarında artış görüldü; 2.2 pounds'tan daha az ağırlıkta doğumlar da raporlandı. Çalışma özellikle PFOA ve PFOS adlı uzun zincirli PFAS'lara odaklandı; bu maddeler artık ABD'de üretilmiyor ancak toprakta kalıyor ve yeraltı suyuna sızıyor.
Yazarlar bulguları bitişik ABD'ye genellediklerinde, PFAS kirliliğinin her yıl doğan bebekler üzerinde en az 8 milyar dolar sosyal maliyet getirdiğini tahmin ediyor. Bu maliyet tıbbi bakım, uzun vadeli sağlık etkileri ve azalmış yaşam boyu kazançları kapsıyor.
Zor kelimeler
- kirlenmek — bir şeyin zarar verici maddelerle dolmasıkirlenmiş
- kuyu — yeraltından su çıkarılan delik veya çukurkuyulardan
- erken doğum — normalden önce bebeğin doğması olayı
- ağırlık — bir şeyin veya kişinin kütle miktarıağırlıkta
- uzun zincirli — molekül yapısı uzun bir zincir olan
- genellemek — bir bulguyu daha geniş alana uygulamakgenellediklerinde
- sosyal maliyet — topluma olan ekonomik ve sağlık zararları
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Kuyulardaki PFAS kirliliğini azaltmak için yerel halk ve yetkililer hangi basit önlemleri alabilir?
- Bu araştırma sonuçlarını aileler duyarsa su kullanma alışkanlıklarını nasıl değiştirebilirler? Neden?
- Yazarların hesapladığı sosyal maliyet ailelerin ve toplumun hangi alanlarını etkiler, kısaca açıklayın.
İlgili makaleler
Ketojenik diyet farelerde egzersiz faydasını geri getirdi
Araştırmacılar, yüksek kan şekeri olan farelerde ketojenik diyetin kan şekerini normalleştirdiğini ve kasların aerobik egzersize daha iyi yanıt verdiğini buldu. Bir sonraki adım, insanların da aynı faydayı görüp görmeyeceğini test etmek.
Bilimi Herkese Ulaştıran Etkinlikler
Deneyler, konuşmalar ve uygulamalı etkinlikler bilimi çocuklar ve yetişkinler için daha ilgi çekici hâle getirir. Etkinlikler farklı yaşlara göre okullarda, kütüphanelerde veya müzelerde düzenlenir; başarı ziyaretçi sayısı ve geri bildirimle ölçülür.
80 yaş ve üzeri lenfoma hastalarında düşük doz kemoterapi etkili
Yeni çalışma, 80 yaş ve üzeri hastalarda azaltılmış kemoterapinin sık görülen bir lenfomada birçok kişiyi tedavi edebildiğini veya yaşam süresini uzattığını gösterdi. Araştırma gerçek dünya kliniklerinden elde edilen verilerle yapıldı.
ABD'de concierge ve DPC birinci basamak bakımı hızla büyüyor
Yeni çalışma, 2018–2023 arasında ABD'de concierge ve doğrudan birinci basamak bakım (DPC) uygulamalarının ve bu uygulamalarda çalışan klinisyen sayısının önemli ölçüde arttığını gösteriyor. Araştırmacılar erişim ve sahiplik değişiklikleri konusunda uyarıyor.