Çin'de hem tüketim alışkanlıkları hem de geleneksel ziyafet kültürü gıda israfını büyüten etkenler olarak görülüyor. Ziyafetlerde ev sahipleri statü ve misafirperverlik göstermek için sık sık çok sayıda yemek ısmarlıyor; buna ek olarak 1970'lerde kişi başına yıllık et tüketimi 10 kilogramın altındayken 2022'ye kadar yaklaşık 70 kg seviyesine yükseldi. Et tüketimindeki artış, israfın çevresel etkisini daha da artırıyor.
Farklı aşamalardaki kayıpları gösteren veriler endişe verici. 2015 araştırması restoranların yılda 17-18 milyon ton yiyecek attığını, öğün başına kişi başına yaklaşık 93 gram atık oluştuğunu ve ziyafet yemeklerinin üçte birinden fazlasının yenilmediğini ortaya koydu. Hane halkı, perakende ve toplu yemek hizmetlerinden kaynaklanan toplam gıda israfı yılda 931 milyon ton ve bunun yüzde 61'i evlerde gerçekleşiyor. Uzman tahminleri 2022'de hasat sonrası kayıpları 289-368 milyon ton (%14), tüketim aşamasındaki israfı ise 27-35 milyon ton (%5) olarak veriyor.
Bu duruma karşı sivil kampanyalar ve yasal düzenlemeler devreye girdi. 22 Nisan 2012'de Xu Zhijun ve N_33 adlı bir sivil grup Weibo'da boş tabak fotoğrafları paylaşmaya başladı; 2013'te Ulusal "Empty the Plate" Kampanyası yayıldı. Kampanyanın tanıtımını China Guanghua Technology Foundation üstlendi ve kuruluş Çin Komünist Gençlik Birliği'nin bir şubesi olarak anıldı; kampanya 2022 ile 2023 arasında sosyal medyada geniş yer buldu.
Hükümet 2021'de Anti-Food Waste Law'ı kabul etti. Yasa aşırı sipariş veya tıkınırcasına yemeği teşvik eden restoranlara ve içerik üreticilerine ceza getirebiliyor, platformlara uyarılar ve para cezaları uygulanabiliyor; ciddi ihlaller için RMB 10,000 ile 100,000 arasında para cezası öngörülüyor. İçerik üreticileri içerikleri silme, konuyu değiştirme veya yurt dışında paylaşma gibi çeşitli tepkiler verdi. Uzmanlar ise üretim fazlalığının ve hasat sonrası kayıpların kilit sorun olduğunu söylüyor; bu nedenle Devlet Konseyi üretim, depolama, taşıma ve işleme sırasında kayıp oranlarını 2027'ye kadar uluslararası ortalamanın altına çekmeyi hedefleyen kapsamlı bir eylem planı yayımladı.
Zor kelimeler
- ziyafet — resmî veya özel büyük yemek davetiziyafet kültürü, Ziyafetlerde
- misafirperverlik — misafire yardım ve iyi davranma eğilimi
- hasat sonrası kayıp — ürün toplandıktan sonra oluşan gıda kaybıhasat sonrası kayıpları
- toplu yemek hizmeti — büyük gruplara yemek sunan hizmet türütoplu yemek hizmetlerinden
- tüketim aşaması — gıdanın son kullanıcı tarafından tüketildiği dönemtüketim aşamasındaki
- üretim fazlalığı — talebi aşan veya gereğinden fazla üretimüretim fazlalığının
- para cezası — kuralı ihlal edenlere uygulanan mali cezapara cezaları
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Ziyafetlerde çok sayıda yemek ısmarlamanın israfı nasıl etkilediğini kendi ülkenizden örnek vererek tartışın.
- Yasal düzenlemeler ve sivil kampanyalar israfı azaltmada hangi açılardan etkili olabilir veya olmayabilir?
- Hasat sonrası kayıpları azaltmak için üretim, depolama veya taşıma alanında hangi pratik önlemler uygulanabilir?
İlgili makaleler
Lesitin ve Arap sakızı tilapiayı soğuğa karşı güçlendiriyor
Araştırmacılar lesitin ve Arap sakızını tilapia yemine ekleyerek soğuk stresine karşı balıkların büyüme, hayatta kalma ve antioksidan tepkilerinde iyileşme olduğunu buldu. Çalışma özellikle daha soğuk bölgelerdeki çiftliklere pratik çözüm sunabilir.
Nanofiber filtreler binaları karbon yakalama cihazına dönüştürebilir
Yeni nanofiber hava filtresi, bina havalandırma sistemlerini dağıtık karbon yakalama cihazına dönüştürebilir ve enerji maliyetlerini düşürebilir. Yaşam döngüsü analizine göre filtre, CO2'yi yüzde 92'den fazla verimle uzaklaştırıyor.
