Utah Üniversitesi'nden araştırmacılar, anonimleştirilmiş genetik verileri 2.700’den fazla intihar vakasından derleyerek iki grup arasında karşılaştırma yaptı: daha önce ölümcül olmayan intihar düşüncesi veya davranışı bildirilmiş kişiler ile bilinen öyküsü olmayanlar. Çalışma, intihar sonucu ölen kişilerin yaklaşık yarısının kayıtlı intihar düşüncesi ya da davranışı bulunmadığını ve bilinen bir psikiyatrik tanı taşımadığını öne sürüyor.
Analizler, öyküsü olmayan grubun daha az psikiyatrik tanıya sahip olduğunu ve bazı durumlar için daha düşük genetik risk taşıdığını gösterdi. Bu durumlar arasında Büyük depresif bozukluk, Anksiyete, Alzheimer hastalığı ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) sayıldı. Ayrıca bu grubun depresif ruh hali veya nevrotiklik bakımından genel nüfustan daha yüksek olma ihtimali bulunmadı.
Çalışmanın ilk yazarı Hilary Coon (Spencer Fox Eccles School of Medicine) bulguları özetleyerek "İntihar riski taşıyor olabilecek çok sayıda insan var; bunların sadece depresyonda olduklarını kaçırdığınız değil, muhtemelen gerçekten depresyonda olmadıkları bir gerçek" dedi. Araştırmacılar, yalnızca depresyon taramasını artırmanın herkesi tespit etmeyebileceğini ve gizli risk altındaki bireyleri tanımlamak için kronik ağrı, inflamasyon ve solunum bozuklukları gibi bağlantıların incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Bireysel genetik etkilerin küçük olduğu, çevresel ve sosyal etkenlerin ise hâlâ önemli olduğu vurgulanıyor. Bulgular JAMA Network Open dergisinde yayımlandı ve ihtiyaç halinde 988 destek hattı aranabilir.
Zor kelimeler
- anonimleştirmek — kişisel kimlik bilgilerini kaldırmak, tanımlanamaz kılmakanonimleştirilmiş
- psikiyatrik tanı — zihinsel veya duygusal hastalıkların tıbbi belirlenmesi
- nevrotiklik — sık kaygı ve duygusal dengesizlik eğilimi
- inflamasyon — vücutta iltihaplanma, bağışıklık tepkisi süreci
- kronik ağrı — uzun süren, sürekli tekrar eden vücut acısı
- etken — davranış veya durumları etkileyen dışsal nedenetkenlerin
- genetik risk — kalıtımla geçen hastalık veya eğilim olasılığı
- gizli risk — fark edilmemiş, tehlike taşıyan durum
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu çalışmanın bulgularına göre yalnızca depresyon taramasını artırmak neden herkesi tespit etmeyebilir? Kendi görüşünüzü örneklerle açıklayın.
- Genetik etkilerin küçük, çevresel ve sosyal etkenlerin önemli olduğu vurgulanıyor. Bu bilgiyi intihar önleme politikalarında nasıl kullanırdınız?
- Araştırmacıların önerdiği kronik ağrı, inflamasyon ve solunum bozuklukları gibi bağlantıları araştırmanın hangi pratik zorlukları olabilir?
İlgili makaleler
RSV için yıl boyu aşı erişimi büyük mevsimsel salgını azaltır
Science Advances'de yayımlanan çalışma, yıl boyu RSV bağışıklamasına erişimin ABD genelinde büyük mevsimsel salgın riskini azalttığını gösterdi. Araştırma kentsel ve kırsal farkları ve mevsimsel ile yıl boyu aşı programlarını karşılaştırdı.
