Texas A&M University College of Arts and Sciences’den Tapasree Roy Sarkar liderliğindeki ekip, genetik olarak agresif meme kanseri geliştiren modeller kullandı. Çalışmada bir grup normal ışık–karanlık döngüsünde tutuldu, diğer grup ise iç saatlerini bozacak şekilde ışık kesintilerine maruz bırakıldı. Bulgular Oncogene dergisinde yayımlandı.
Normal programdaki modellere kıyasla sirkadiyen ritmi bozulan grupta kanser belirtileri daha erken ortaya çıktı: tipik modeller 22 haftada kanser geliştirirken bozulmuş grup neredeyse 18. haftada belirtiler gösterdi. Bozulmuş gruptaki tümörler daha agresifti ve akciğerlere yayılma olasılığı daha yüksekti.
Ayrıca uzun süreli bozulma süt üreten doku morfolojisini değiştirip bağışıklık savunmasını baskıladı. Moleküler düzeyde ekip, LILRB4 adlı bir faktör buldu; tümör koşullarında bu faktör bir bağışıklık kontrol noktası gibi davrandı. LILRB4 hedeflendiğinde tümör çevresi daha az immünsüpresif oldu, metastaz ve tümör büyümesi azaldı.
Ekip, kronik sirkadiyen bozukluğun insanlarda tersine çevrilip çevrilemeyeceğini ve gece vardiyası ile sık seyahat edenlerin sağlığının nasıl iyileştirilebileceğini araştırmayı planlıyor.
Zor kelimeler
- sirkadiyen — vücudun yaklaşık 24 saatlik iç zaman düzeni
- ritim — belirli aralıklarla tekrar eden düzenritmi
- morfoloji — bir dokunun veya organın şekil özelliklerimorfolojisini
- bağışıklık — vücudu hastalıklara karşı koruyan sistem
- immünsüpresif — bağışıklık tepkisini azaltan veya zayıflatan
- metastaz — kanserin vücudun başka yerine yayılması olayı
- hedeflemek — belirli bir şeyi amaç almak veya yönelmekhedeflendiğinde
- kontrol noktası — bağışıklık tepkisini düzenleyen bir nokta
- kronik — uzun süre devam eden veya tekrarlayan durum
- tersine çevirmek — bir değişikliği tekrar eski haline getirmektersine çevrilip çevrilemeyeceğini
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Gece vardiyasında çalışanların sağlığını korumak için hangi basit önlemler uygulanabilir? Neden?
- Sirkadiyen ritim bozulması günlük yaşamda insanları nasıl etkileyebilir? Kısa örnekler verin.
- Bu hayvan çalışmalarını insanlara uygulamak için hangi ek araştırmalar gerektiğini düşünüyorsunuz?
İlgili makaleler
Kent ağaçları herkesin sağlığına eşit yarar vermiyor
Yeni bir çalışma, şehir içi ağaçların genel olarak daha düşük stresle ilişkili olduğunu ancak en savunmasız grupların aynı faydayı görmediğini gösteriyor. Araştırmacılar ağaç örtüsü ile kronik stresin bir ölçüsü olan allostatik yükü ilişkilendirdi.
Uyku, beyin temizliği ve demans riski
Science dergisindeki bir inceleme, uykunun beyni nasıl temizlediğini ve bu temizliğin bozulmasının demans riskini nasıl artırabileceğini tartışıyor. Makalede glimatik sistem, uyku ritimleri ve kalp hızı değişkenliği gibi ölçümlerin önemi ele alınıyor.
