Çalışma, Roger Ulrich’in 1991 araştırmasını yenidenlemeyi amaçlayan uluslararası, çok merkezli bir çalışmaydı. Araştırmacılar Avrupa ve ABD’deki laboratuvarlarda yaklaşık 1.000 gönüllü topladı. Deneyde katılımcılar önce 10 dakikalık bir stres videosu (işyeri kazaları derlemesi) izledi; sonra rastgele altı 10 dakikalık çevresel videodan birine atandılar. Bu videolar iki doğal sahne (orman ve dere) ve dört kentsel sahne içeriyordu.
Duygusal değişiklikler anketle ölçüldü; anket korku, öfke, olumlu duygular, üzüntü ve dikkat hakkında sorular içeriyordu. Ayrıca kalp aktivitesi ve terleme gibi bedensel tepkileri kaydeden sensörler kullanıldı. Stres videosu belirgin psikolojik ve fizyolojik stres işaretleri üretti: daha fazla korku, öfke ve üzüntü; daha düşük olumlu ruh hali ve dikkat; artan terleme ve kalp aktivitesinde değişiklikler, daha düşük kalp hızı değişkenliği.
Çevresel videolar sonrası, doğa sahnelerini görenler kentsel sahne izleyenlere göre daha fazla olumlu duygu ve daha az öfke bildirdi. Ancak fizyolojik ölçümler izlenen ortama bakılmaksızın zaman içinde iyileşti; genel olarak doğa videoları daha hızlı fizyolojik toparlanma sağlamadı. Sahnelere göre bazı farklar vardı: orman videosu daha hızlı sakinleştirme eğilimi gösterirken, dere videosu yüksek su sesleri nedeniyle daha az fayda sundu.
Aaron Hipp, ekran başında doğa izlemenin küçük ama tutarlı zihinsel iyileşmeler sağladığını ve doğa videolarının sınıflar, bekleme odaları ve diğer kapalı yerlerde erişilebilir bir seçenek sunduğunu belirtti. Videolar kolayca YouTube veya TikTok gibi platformlarda paylaşılabiliyor.
Zor kelimeler
- yenidenlemek — eski bir araştırmayı tekrar yapmakyenidenlemeyi
- çok merkezli — birden fazla merkez veya ülkede yapılan çalışma
- gönüllü — araştırmaya isteyerek katılan kişi veya kişiler
- rastgele — önceden belli olmayan, şansa dayalı seçim
- fizyolojik — vücudun fiziksel işleyişiyle ilgili özellik veya süreç
- toparlanma — olumsuz durumdan tekrar normale dönme süreci
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Makale doğa videolarının sınıflar ve bekleme odaları gibi yerlerde kullanılabileceğini söylüyor. Sizce bu videolar hangi kapalı yerlerde faydalı olur? Neden?
- Çalışmada doğa videoları zihinsel iyileşme sağladı ama genel olarak daha hızlı fizyolojik toparlanma sağlamadı. Bu farkı nasıl açıklarsınız?
- Siz stresliyken ekranda doğa videoları izler misiniz? Kısa bir deneyiminizi anlatın.
İlgili makaleler
Karaciğerde kolesterolü kontrol eden küçük RNA bulundu
Araştırmacılar, karaciğerde kolesterol üretimini etkileyen tsRNA-Glu-CTC adlı küçük bir RNA molekülünü tespit etti. Fare deneylerinde bu RNA düzeyleri kolesterolle ilişkilendi ve azaltılması kolesterolü düşürdü; insan kan örnekleri de benzer ilişki gösterdi.
ABD'nin WHO'dan Ayrılması ve Batı Pasifik'te Sağlık İşbirlikleri
ABD'nin WHO'dan ayrılması ve yardım kesintileri, Batı Pasifik'te bölgesel sağlık ortaklıklarının önemini artırıyor. WHO Batı Pasifik direktörü Saia Ma'u Piukala, Berlin zirvesi ve Ekim'deki Fiji toplantısı öncesi öncelikleri ve zorlukları anlattı.
