Een team onderzoekers van verschillende universiteiten ontwikkelde het Content Dimensions–Overton Window–Perceived Utility, kort het COP-model, om te onderzoeken waarom mensen nepnieuws accepteren en delen. Het model richt zich op drie kernaspecten van elk bericht: waarheidsgehalte, emotionele aantrekkingskracht en relevantie voor de ontvanger.
Het team analyseerde meer dan 10.000 tweets over COVID-19 en mat onder meer het aantal likes en welke tweets werden "geratioed" (meer negatieve reacties dan likes). Daarnaast voerden ze emotie- en sentimentanalyses uit om toon, vertrouwen en relevantie te meten. De resultaten laten zien dat mensen sterk reageren op emotionele toon, vooral op angst, woede en afkeer.
Zelfs wanneer inhoud minder waar was, kreeg die vaker likes en werd die vaker gedeeld als die emotioneel bevredigend en relevant aanvoelde. Dit effect was sterker bij desinformatie dan bij roddelverhalen. De onderzoekers stellen voor dat platforms naast factchecks ook signalen zoals verhouding likes/antwoorden en emotionele toon gebruiken, en dat mediageletterdheid op jonge leeftijd kan helpen.
Moeilijke woorden
- nepnieuws — valse of foutieve nieuwsberichten voor publiek
- waarheidsgehalte — hoeveelheid waarheid in een tekst of bericht
- aantrekkingskracht — kracht die iets aantrekkelijk of boeiend maaktemotionele aantrekkingskracht
- relevantie — hoe belangrijk iets is voor de ontvanger
- geratioed — veel negatieve reacties krijgen ten opzichte van vind-ik-leuks
- desinformatie — opzettelijk misleidende of foutieve informatie
- mediageletterdheid — vaardigheid om media kritisch te gebruiken
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Moeten platforms volgens jou signalen zoals verhouding likes/antwoorden gebruiken om nepnieuws te herkennen? Waarom wel of niet?
- Op welke manier kan mediageletterdheid op jonge leeftijd mensen helpen nepnieuws te herkennen?
- Herinner je een keer dat je een emotioneel bericht zag dat later onwaar bleek te zijn? Wat deed je toen?
Gerelateerde artikelen
AI leert waarom koppen werken
Een studie van onderzoekers van de Yale School of Management toont dat een taalmodel betere en betrouwbaardere koppen schrijft als het leert waarom mensen op bepaalde koppen klikken. Ze testten de methode met bestaande A/B-testgegevens en menselijke beoordelingen.
