Pezen kunnen ziek worden door overbelasting, maar behandelopties zijn beperkt en fysiotherapie is bij gevorderde gevallen niet altijd effectief. Een onderzoeksteam aan ETH Zurich heeft nu een moleculair mechanisme achter deze peenziekten opgehelderd.
De onderzoekers, onder leiding van Jess Snedeker en Katrien De Bock, vonden dat een deel van het eiwit HIF1 als transcriptiefactor werkt en genactiviteit in peencellen regelt. Eerder was HIF1 al in hogere niveaus in zieke pezen gezien, maar de rol was onduidelijk.
Door proeven bij muizen te combineren met onderzoek aan menselijk peenweefsel lieten zij zien dat permanente activatie van HIF1 peenziekte veroorzaakt, ook zonder overbelasting. Bij uitschakeling van HIF1 ontwikkelden muizen geen peenziekte, zelfs bij overbelasting. Hoger HIF1 gaf pathologische herstructurering van het weefsel, waardoor pezen brozer werden en hun mechanische functie verminderde. Ook groeiden er bloedvaten en zenuwen in het weefsel, wat mogelijk de pijn verklaart.
De onderzoekers waarschuwen dat HIF1-remming in het hele lichaam bijwerkingen kan geven, omdat HIF1 lage zuurstof in veel organen detecteert. Zij zoeken nu naar biochemische stappen rond HIF1 en andere door HIF1 beïnvloede moleculen die als veiliger behandeldoel kunnen dienen. Het onderzoek is gepubliceerd in Science Translational Medicine.
Moeilijke woorden
- overbelasting — te veel of te zware belasting van een lichaamsdeel
- transcriptiefactor — een eiwit dat genen aan of uit zet
- genactiviteit — hoe actief een gen in een cel is
- peencel — een cel in een peespeencellen
- activatie — het voortdurend inschakelen van een procespermanente activatie
- herstructurering — het veranderen van de structuur of vorm van weefsel
- bijwerking — ongewenste reactie op een behandeling of medicijnbijwerkingen
- behandeldoel — een specifiek onderdeel voor een nieuwe behandeling
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke voordelen en risico's zie je bij een behandeling die HIF1 remt?
- Zou je persoonlijke voorkeur geven aan fysiotherapie of een medicijn dat op moleculen werkt? Waarom?
- Hoe belangrijk vind je verder onderzoek naar veilige behandeldoelen in plaats van directe HIF1-remming?
Gerelateerde artikelen
Haar legt chemische blootstelling vast
Onderzoekers van de University of Texas in Austin laten zien dat haar chemische blootstelling over dagen, weken en maanden kan bewaren. Door haar te verwarmen en met een massaspectrometer te meten, kunnen langdurige tijdlijnen van blootstelling worden vastgesteld.
VN: bijna één miljard heeft geen toegang tot hulpmiddelen
Een VN-rapport, gepresenteerd op 16 May door WHO en UNICEF, zegt dat veel mensen geen hulpmiddelen zoals brillen of protheses kunnen krijgen. De behoefte groeit door vergrijzing en ziekten; het rapport roept op tot betere toegang.
Dopamine helpt motorische vaardigheden tijdens slaap
Onderzoekers van de University of Michigan vonden dat specifieke dopamineneuronen actief worden tijdens NREM-slaap kort na het leren van een nieuwe beweging. Die activiteit versterkt motorische herinneringen en verbetert motorische prestaties na de slaap.
Goedkope doekjes vinden lood in huis
Een nieuwe studie toont dat kleurveranderingen doekjes snel en goedkoop lood in huizen en auto’s kunnen aantonen. Onderzoekers testten de doekjes in woningen en voertuigen en vonden lood op veel oppervlakken; de methode is goedkoper dan laboratoriumtests.
Moleculair verschil in hersenen van autistische volwassenen
Onderzoekers vonden in de hersenen van autistische volwassenen een lagere beschikbaarheid van een glutamaatreceptor (mGlu5). De studie gebruikte PET, MRI en EEG en heeft gevolgen voor diagnose en toekomstige behandelingen.