Bangladesh start digitaal archief voor bedreigde talenCEFR B1
24 aug 2025
Gebaseerd op Nurunnaby Chowdhury, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door litoon dev, Unsplash
Veel talen in Bangladesh lopen het risico te verdwijnen. Daarom startte de ICTD van het ministerie een project voor digitalisering van etnische talen, binnen het programma Enhancement of Bangla Language in ICT through Research & Development (EBLICT). De uitvoering is in handen van de Bangladesh Computer Council.
In juli 2025 verscheen op bangla.gov.bd de website Multilingual Cloud. Die site is een repository voor 42 inheemse talen en bevat woordenlijsten, zinsdelen en transcripties in het International Phonetic Alphabet (IPA). Volgens Mamun Or Rashid, consultant voor EBLICT en docent aan Jahangirnagar University, omvat de verzameling duizenden onderwerpen, bijna honderdduizend IPA‑getranscribeerde zinnen en tienduizenden minuten audio van honderden moedertaalsprekers.
Een voorbeeld is Khasi, een taal die in Sylhet wordt gesproken. Khasi heeft geen eigen schrift en wordt al sinds het begin van de 1800s met het Romeinse alfabet geschreven; het portaal bevat honderden minuten Khasi‑audio met verhalen en liederen. Het project wil ook lettertypen, toetsenborden, grammaticatools en woordenboeken maken en taalkundige gegevens online beschikbaar stellen.
Moeilijke woorden
- digitalisering — Informatie naar computers omzetten voor opslag en gebruik
- etnisch — Met betrekking tot een bepaalde bevolkingsgroepetnische
- repository — Een plek waar bestanden of gegevens worden bewaard
- transcriptie — Schriftelijke weergave van gesproken geluidentranscripties
- moedertaalspreker — Iemand die een taal van huis uit spreektmoedertaalsprekers
- lettertype — Stijl van letters in geschreven of digitale tekstlettertypen
- woordenlijst — Lijst met woorden en hun betekenissen of vertalingenwoordenlijsten
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Denk je dat digitalisering helpt om een taal te bewaren? Leg kort uit waarom.
- Welke onderdelen van het project (bijvoorbeeld toetsenborden, lettertypen of audio) vind jij het belangrijkst en waarom?
- Ken je in jouw omgeving een taal die minder mensen spreekt? Wat zou je doen om die taal te steunen?
Gerelateerde artikelen
Goedkope sensornetwerken meten luchtkwaliteit in Zuid‑Afrika
Wetenschappers gebruiken AI en goedkope IoT-sensoren om luchtkwaliteit realtime te meten in Zuid‑Afrika. Een pilot in Soweto leidde tot uitbreiding: volgend jaar komen 500 sensoren in het Sedibeng-district om een dichte vervuilingskaart te maken.
Kleine vertragingen kunnen misinformatie verminderen
Onderzoekers van de University of Copenhagen stellen voor delen iets moeilijker te maken. Een korte pauze en een kort leerelement, zoals een pop-upquiz, vertragen verspreiding en kunnen de kwaliteit van gedeelde berichten verbeteren.
Display dat beelden zichtbaar en voelbaar maakt
Onderzoekers van University of California, Santa Barbara ontwikkelden een display dat mensen kunnen zien en aanraken. Het systeem gebruikt optotactiele pixels en een laserscanner om voelbare bultjes te maken en maakt dynamische beelden mogelijk.
Marc Dennis geeft oude meesterwerken een moderne toets
Marc Dennis is een Amerikaanse schilder die oude meesterwerken combineert met moderne, vaak humoristische elementen. Hij werkt in hyperrealisme, maakte de serie Three Jews Walk Into a Bar en heeft shows gepland in Miami, Singapore en galerieën in 2026.