Hệ thống phục hồi chức năng ở Gaza đang đối mặt khủng hoảng do nhu cầu lớn và nguồn cung bị hạn chế. WHO ước tính khoảng 10.000 trẻ em bị thương làm thay đổi cuộc sống kể từ tháng 10 năm 2023; trong hơn 5.000 người trải qua cắt cụt, một phần năm là trẻ em. Trong 2.300 người cắt cụt được đánh giá giữa tháng 9 năm 2024 và tháng 5 năm 2026, chưa đến 25% được lắp chân giả cố định. Nếu không được theo dõi, điều chỉnh và thay chân giả khi lớn lên, trẻ có nguy cơ đau kéo dài và suy giảm hoạt động xã hội, như tránh đến trường.
Sự phong tỏa và hạn chế nhập khẩu làm chậm vật tư và linh kiện chỉnh hình. WHO ghi nhận 18 lô hàng liên quan tới phục hồi chức năng đang chờ thông quan, với thời gian chờ từ 130 đến 520 ngày tính đến giữa tháng 4 năm 2026. Kết quả là các kỹ thuật viên ở Gaza không thể làm khung socket theo đo riêng hoặc cung cấp thiết bị kịp thời. MSF cho biết họ dùng công nghệ in 3D cho một số chỉnh hình mặt trong suốt, nhưng sắp hết sợi in 3D, thuốc men và vật tư cơ bản.
Nhân lực địa phương cũng thiếu trầm trọng: Gaza có chín chuyên gia chỉnh hình và chỉnh nẹp, so với tiêu chuẩn một kỹ thuật viên cho 250–300 người cắt cụt. Artificial Limbs and Polio Centre tiếp đón khoảng 40–50 bệnh nhân mỗi ngày, 40% là trẻ em, và lắp khoảng 35 chân giả cố định cùng 100 nẹp mỗi tháng. Phòng khám MSF ở Gaza City đang điều trị bệnh nhân cắt cụt nhưng thiếu kỹ thuật viên tại chỗ, nên chăm sóc bị chậm lại.
- Đảm bảo nguồn cung vật liệu và linh kiện chỉnh hình
- Tăng số kỹ thuật viên, chuyên viên phục hồi chức năng và hỗ trợ kỹ thuật
- Cam kết quốc tế lâu dài và đầu tư vào chăm sóc tái tạo
Từ khó
- phục hồi chức năng — quá trình giúp người khôi phục khả năng hoạt động
- cắt cụt — việc cắt bỏ một phần chi do thương tíchngười cắt cụt
- chân giả — thiết bị thay cho phần chân bị mấtchân giả cố định
- thông quan — quá trình kiểm tra và cho qua cửa khẩu
- phong tỏa — hành động giới hạn đi lại và giao thươngSự phong tỏa
- kỹ thuật viên — người thực hiện công việc kỹ thuật chuyên mônkỹ thuật viên tại chỗ
- nẹp — dụng cụ hỗ trợ cố định một phần cơ thểchỉnh nẹp
- lô hàng — tập hợp hàng hóa gửi theo một chuyến
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Trong ba đề xuất cuối bài (nguồn cung, tăng số kỹ thuật viên, cam kết quốc tế), bạn cho rằng ưu tiên nào nên thực hiện trước ở Gaza? Giải thích ngắn.
- Theo bài, hậu quả nếu trẻ không được theo dõi và thay chân giả khi lớn lên là gì? Hãy nêu ít nhất hai hậu quả.
- Các tổ chức quốc tế và cơ quan y tế nên làm gì để giảm thời gian chờ thông quan và thiếu vật tư, dựa trên nội dung bài?
Bài viết liên quan
Nhắm vào viêm có thể giúp điều trị trầm cảm
Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp cho thấy điều trị nhắm vào phản ứng viêm giảm triệu chứng trầm cảm và giảm khó cảm nhận niềm vui ở những người trầm cảm có mức viêm cao. Các thử nghiệm kéo dài đến 12 tuần và không thấy tăng tác dụng phụ nghiêm trọng.
Băng sống sản xuất cytokine tại chỗ để chữa vết thương
Nhóm ở Rice University phát triển băng sống chứa tế bào biến đổi để tiết cytokine tại vết thương trong thời gian dài. Thiết bị thúc đẩy lành vết thương trong thử nghiệm tiền lâm sàng và được công bố trên Nature Biomedical Engineering.
Vắc-xin uống mới chống ung thư đại trực tràng
Các nhà nghiên cứu phát triển vắc-xin uống dựa trên vi khuẩn đã chỉnh sửa, nhằm kích hoạt hệ miễn dịch ngay trong ruột để chống ung thư đại trực tràng. Thử nghiệm trên chuột cho kết quả khả quan, đặc biệt khi kết hợp với thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch.