Biểu tình lớn ở Belgrade vào ngày Vidovdan và phản ứng truyền thôngCEFR B2
3 thg 10, 2025
Phỏng theo International and Security Affairs Centre - ISAC, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Stefan Kostić, Unsplash
Bản phân tích do Nataša Stanojević thực hiện, công bố bởi International and Security Affairs Centre (ISAC) và sau đó đăng lại trên Global Voices, phân tích chi tiết phản ứng truyền thông và chính trị đối với cuộc biểu tình lớn ở Belgrade vào ngày 28 tháng 6, trùng với ngày Vidovdan. Tác giả nhấn mạnh rằng lựa chọn ngày lễ có mục đích làm nổi bật nghiêm túc của các yêu cầu.
Theo ước tính, khoảng 140.000 người tham gia. Người biểu tình đòi bầu cử sớm, cải cách thể chế, tăng trách nhiệm giải trình và hành động chống tham nhũng. Sự tham gia đông đảo phản ánh sự bất mãn xã hội sâu sắc và niềm tin rằng các kênh thông thường để bày tỏ bất bình đã thất bại.
Phân tích mô tả chiến dịch của truyền thông ủng hộ chính phủ, theo đó người biểu tình bị gán nhãn và trình bày như một mối đe dọa. Báo lá cải như Informer mô tả hành động cảnh sát như một "chiến dịch chống côn đồ" và biện minh cho việc bắt giữ; nhiều tiêu đề giật gân nói đến âm mưu, bạo lực và "máu trên đường phố". Một số báo và chính trị gia còn ngụ ý mối liên hệ với Croatia hoặc tình báo Croatia, dù những cáo buộc này không có trong tuyên bố công khai của người tổ chức, và có cả liên hệ tới vấn đề nhạy cảm ở Srebrenica nhằm làm mất uy tín người biểu tình.
Báo độc lập, tổ chức nhân quyền và Hội đồng châu Âu báo cáo rằng phần lớn cuộc biểu tình diễn ra ôn hòa. Phân tích cho thấy một số vụ việc bùng phát sau can thiệp của cảnh sát, khi lực lượng dùng vũ lực quá mức; có tài liệu về hành hung và hàng trăm người bị bắt hoặc tạm giữ. Tác giả liệt kê các chiến thuật tuyên truyền chính: gán nhãn, thao túng diễn biến, dựng kẻ thù nước ngoài, và tôn vinh hành động cảnh sát.
- Gán nhãn người biểu tình
- Thao túng sự kiện
- Dựng kẻ thù nước ngoài
- Tôn vinh hành động cảnh sát
Tác giả lập luận rằng những phương thức này nhằm hình sự hóa kháng cự công dân và biện minh cho đàn áp. Về lâu dài, chúng có nguy cơ củng cố mô hình độc đoán: khi chỉ trích bị đóng khung thành phản quốc hoặc khủng bố, không gian tranh luận dân chủ thu hẹp, làm suy yếu các thể chế dân chủ, tự do ngôn luận và niềm tin công chúng, dù chúng có thể mang lại sự ổn định chính trị ngắn hạn cho những người cầm quyền.
Từ khó
- phân tích — bài viết nghiên cứu và giải thích sự việc
- trách nhiệm giải trình — bắt buộc giải thích và chịu trách nhiệm hành động
- báo lá cải — xuất bản tin giật gân, thiếu kiểm chứng
- gán nhãn — gọi ai bằng từ tiêu cực, dán mác
- thao túng — can thiệp để điều khiển sự kiện hoặc thông tin
- tuyên truyền — truyền thông có mục đích định hướng dư luận
- đàn áp — dùng quyền lực cưỡng chế hoặc trấn áp đối lập
- độc đoán — chính quyền kiểm soát mạnh, hạn chế quyền dân
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc truyền thông gán nhãn và dựng mối liên hệ với nước ngoài ảnh hưởng thế nào tới niềm tin công chúng? Nêu lý do.
- Làm thế nào các tổ chức độc lập có thể chứng minh phần lớn cuộc biểu tình ôn hòa khi truyền thông ủng hộ chính phủ đưa tin trái ngược?
- Việc chọn ngày lễ truyền thống cho biểu tình có lợi và có hại gì cho mục tiêu của người tổ chức? Hãy nêu ví dụ và lý do.
