François Kamate: phi bạo lực và hy vọng ở miền đông CongoCEFR B2
15 thg 3, 2026
Phỏng theo Guest Contributor, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Dieuvain Musaghi, Unsplash
François Kaserake Kamate, một nhà hoạt động khí hậu và nhân quyền đến từ miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo, đã tham gia các phong trào phi bạo lực đòi công lý trong 13 năm. Ông cảnh báo rằng sự im lặng và việc các tác nhân bên ngoài lợi dụng tài nguyên có thể xóa sổ các cộng đồng và sinh kế ở DRC. Ông gọi thực trạng đó là "lời nguyền tài nguyên": khoáng sản dùng trong điện thoại, ôtô điện và pin lại tiếp sức cho bạo lực thay vì phát triển.
Theo Kamate, lực lượng dân quân và đôi khi cả quân đội nhà nước lạm quyền với dân thường. Một số nhóm vũ trang hoạt động theo lợi ích của công ty đa quốc gia, và các nước láng giềng có thể tài trợ cho họ để tiếp cận khoáng sản. Chọn con đường phi bạo lực trong bối cảnh quân sự hóa vì thế mang nhiều rủi ro; Kamate từng bị bắt nhiều lần, bị chuyển đến Kinshasa và mất việc làm là giáo viên.
Ông nêu ba điều kiện làm suy yếu hoạt động dân sự: thiếu hiểu biết về quyền, nghèo đói hạn chế lựa chọn, và tham nhũng mua chuộc lòng trung thành. Những điều kiện này khiến dân thường đôi khi nhận tiền để ủng hộ chương trình chính trị hoặc nói xấu phong trào, và các tác nhân bên ngoài hưởng lợi từ bất ổn.
Kamate cũng chỉ trích các tổ chức quốc tế khi họ phớt lờ giá trị và tiếng nói địa phương, dẫn tới phản ứng mang tính hình thức và áp đặt giải pháp từ bên ngoài. Ông cổ vũ hy vọng như một hình thức kháng cự, làm việc với phụ nữ mất con và mất gia đình, khuyến khích chiến lược hòa bình và kêu gọi xây dựng đoàn kết cùng tạo không gian cho nhà hoạt động trẻ. Ông nói: "Nếu tôi im lặng, Congo trong hai mươi năm sẽ biến mất hoàn toàn khỏi bản đồ."
Từ khó
- xóa sổ — loại bỏ hoàn toàn, biến mất mọi dấu vết
- lời nguyền tài nguyên — tình trạng khoáng sản gây ra bạo lực thay vì phát triển
- dân quân — nhóm vũ trang không thuộc quân đội chính quy
- phi bạo lực — hành động phản đối không dùng vũ lực
- quân sự hóa — tăng ảnh hưởng quân sự trong đời sống xã hội
- tham nhũng — hành vi dùng tiền mua chuộc hoặc lạm quyền
- phớt lờ — bỏ qua, không quan tâm đến ý kiến hoặc giá trị
- đoàn kết — sự hợp tác và ủng hộ giữa các cá nhân
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Tại sao chọn con đường phi bạo lực lại mang nhiều rủi ro trong bối cảnh ở DRC theo bài? Hãy nêu hai lý do được đề cập.
- Theo văn bản, các tác nhân bên ngoài lợi dụng tài nguyên gây ảnh hưởng thế nào tới cộng đồng và sinh kế địa phương? Cho ví dụ từ bài.
- Bạn nghĩ tổ chức quốc tế có thể làm gì khác để tôn trọng giá trị và tiếng nói địa phương thay vì áp đặt giải pháp từ bên ngoài?
Bài viết liên quan
Kiến trúc sư Yu Kongjian và ý tưởng thành phố bọt biển
Yu Kongjian, 62 tuổi, một kiến trúc sư Trung Quốc nổi tiếng với khái niệm thành phố bọt biển, thiệt mạng trong tai nạn máy bay ở Pantanal (Brazil) ngày 23/9/2025. Những người khác trong nhóm làm phim cũng chết và nguyên nhân vụ tai nạn đang được điều tra.