Nghiên cứu do Alex Gunderson và nghiên cứu sinh tiến sĩ Julie Rej dẫn đầu, thực hiện tại Gunderson Lab và được hỗ trợ bởi Tulane University, vừa được công bố trên Journal of Thermal Biology. Công trình tập trung kiểm tra ảnh hưởng của nhiệt độ lên tương tác giữa anole nâu xâm lấn và anole xanh bản địa ở khu vực đông nam Hoa Kỳ, nơi hai loài cạnh tranh cùng không gian sinh sống.
Trong phòng thí nghiệm, các cặp cá thể của hai loài được đặt vào chuồng kín có kiểm soát, trong đó nhiệt độ mô phỏng dải mùa từ ngày xuân mát tới điều kiện mùa hè nóng hơn mà tương lai có thể gặp phải. Kết quả cho thấy anole nâu thể hiện mức hung hãn cao hơn so với anole xanh. Khi nhiệt độ tăng, cả hai loài đều hung hãn hơn, nhưng mức tăng ở anole nâu lớn hơn, làm nới rộng khoảng cách hung hãn giữa loài xâm lấn và loài bản địa.
Tác giả lưu ý rằng các nghiên cứu trước của Tulane từng báo cáo mức chì cao trong mẫu anole nâu thu thập ở New Orleans, nên không thể loại trừ hoàn toàn vai trò của phơi nhiễm chì. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có cho thấy nguyên nhân có cơ sở mạnh hơn là phản ứng hành vi với nhiệt độ ấm hơn. Kết quả này cho thấy biến đổi khí hậu có thể làm nghiêng cán cân cạnh tranh về phía loài xâm lấn và làm thay đổi tương tác giữa các loài khi nhiệt độ toàn cầu tăng.
- Phương pháp: chuồng kín mô phỏng dải nhiệt theo mùa.
- Kết quả: anole nâu hung hãn hơn và tăng mạnh hơn khi nóng.
- Ý nghĩa: biến đổi khí hậu có thể ưu thế cho loài xâm lấn.
Từ khó
- xâm lấn — loài mới vào nơi khác gây hại
- bản địa — loài sinh sống tự nhiên ở khu vực đó
- hung hãn — thể hiện hành vi tấn công hoặc đe dọa
- cạnh tranh — tranh giành tài nguyên hoặc không gian sinh sống
- phơi nhiễm — tiếp xúc với chất độc hoặc tác nhân môi trường
- mô phỏng — tạo điều kiện giống thực tế để thử nghiệm
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc anole nâu tăng hung hãn hơn khi nóng có thể ảnh hưởng thế nào tới hệ sinh thái địa phương? Hãy nêu hai hệ quả khả dĩ.
- Nghiên cứu đề cập tới phơi nhiễm chì như một yếu tố không thể loại trừ hoàn toàn. Làm thế nào các nhà nghiên cứu có thể kiểm tra rõ hơn vai trò của chì trong các thí nghiệm tương lai?
- Khi thiết kế thí nghiệm mô phỏng nhiệt độ theo mùa, những yếu tố nào khác ngoài nhiệt độ nên được cân nhắc để hiểu đầy đủ cạnh tranh giữa hai loài?
