Một nghiên cứu công bố trên The Lancet Regional Health – Americas khảo sát mối liên hệ giữa nguy cơ tim mạch và gãy xương ở phụ nữ sau mãn kinh. Các tác giả sử dụng điểm PREVENT của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (phát triển năm 2024) để ước tính nguy cơ tim mạch trong 10 năm và áp dụng cho hơn 21.000 phụ nữ tham gia từ Women’s Health Initiative. Người tham gia được phân thành bốn nhóm: nguy cơ thấp, ranh giới, trung gian và cao.
Các nhà nghiên cứu nhận thấy mối liên hệ mạnh nhất với gãy hông: so với nhóm nguy cơ thấp, nhóm nguy cơ tim cao có nguy cơ gãy hông tăng 93% và nhóm trung gian tăng 33%. Nguy cơ tim cao cũng liên quan tới tăng gãy ở các vị trí chính khác như cột sống, cẳng tay và vai. Mối liên hệ rõ hơn ở phụ nữ dưới 65 tuổi; thời gian trung vị đến gãy hông là 15 năm ở nhóm nguy cơ cao, so với gần 20 năm ở nhóm nguy cơ thấp.
Các tác giả liệt kê một số quá trình sinh học có thể giải thích liên hệ này:
- viêm mạn tính
- stress oxy hóa
- thay đổi điều hòa canxi
- giảm lưu lượng máu tới xương do xơ vữa động mạch
- thay đổi nội tiết sau mãn kinh, đặc biệt suy giảm estrogen
Tác giả chính Rafeka Hossain từ Trường Y Tulane bày tỏ ngạc nhiên về mức tăng nguy cơ gãy hông và nhắc lại rằng nhiều yếu tố bảo vệ tim cũng bảo vệ xương, như tập thể dục, chế độ ăn giàu canxi và vitamin D, không hút thuốc, cùng kiểm soát tiểu đường và cao huyết áp. Điểm PREVENT có thể giúp xác định ai cần sàng lọc mật độ xương hoặc giới thiệu đến chuyên gia xương, nhưng các nhà nghiên cứu cảnh báo cần thêm nghiên cứu trước khi đưa điểm này vào sàng lọc tiêu chuẩn. "Chăm sóc tim và xương nên đi đôi với nhau," Hossain nói. Nguồn: Tulane University.
Từ khó
- mãn kinh — giai đoạn phụ nữ hết kinh nguyệt do tuổi
- viêm mạn tính — tình trạng viêm kéo dài trong cơ thể
- stress oxy hóa — tổn hại tế bào do gốc tự do
- xơ vữa động mạch — tích tụ mảng bám làm hẹp động mạch
- mật độ xương — lượng xương trên một thể tích xương
- sàng lọc — kiểm tra để phát hiện bệnh sớm
- thời gian trung vị — giá trị thời gian ở giữa dữ liệu đo
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Tại sao các biện pháp bảo vệ tim mạch như tập thể dục và chế độ ăn có thể cũng bảo vệ xương? Hãy nêu hai lý do dựa trên bài.
- Nếu điểm PREVENT cho biết nguy cơ tim cao, bạn nghĩ quy trình sàng lọc mật độ xương nên thay đổi như thế nào? Trình bày ngắn gợi ý hợp lý.
- Các tác giả nói cần thêm nghiên cứu trước khi dùng điểm PREVENT cho sàng lọc tiêu chuẩn. Theo bạn, loại nghiên cứu bổ sung nào là quan trọng và vì sao?