Tả lỵ là một bệnh do vi khuẩn Vibrio cholerae, gây tử vong khoảng 95.000 người mỗi năm. Vi khuẩn xâm nhiễm tế bào ở ruột non và dùng các roi để di chuyển tới những tế bào đó. Mặc dù các protein của roi đã được biết từ lâu, cách chúng ghép nối thành cấu trúc hoàn chỉnh vẫn chưa rõ.
Các nhà nghiên cứu tại Yale công bố trên Nature Microbiology mô tả cấu trúc phân tử của roi trong V. cholerae sống. Nhóm do Jun Liu dẫn đầu, với Wangbiao Guo là tác giả chính, phát triển phương pháp mới: tạo chủng đột biến có protein roi phát sáng, đóng băng vi khuẩn trong etan lỏng và chụp bằng kính hiển vi điện tử mạnh ở mức gần nguyên tử.
Họ phát hiện bốn protein nằm ở vị trí cụ thể bên trong một vỏ bọc ưa nước. Vỏ bọc này từng ngăn các nghiên cứu trước thấy rõ cấu trúc. Lõi roi giống vi khuẩn khác nhưng bề mặt khác nhau, gợi ý thích nghi bên trong vỏ bọc. Vỏ có thể hoạt động như chất bôi trơn, cho phép roi quay độc lập và giúp vi khuẩn di chuyển nhanh hơn qua chất nhầy ruột, từ đó xâm nhiễm tế bào dễ hơn.
Từ khó
- tả lỵ — bệnh tiêu chảy nặng do vi khuẩn
- vi khuẩn — sinh vật nhỏ gây bệnh hoặc không
- roi — sợi linh hoạt giúp vi khuẩn di chuyển
- vỏ bọc — lớp bao ngoài ưa nước quanh roi
- đột biến — thay đổi gen làm khác bản gốc
- etan lỏng — chất hóa học ở thể lỏng dùng để đóng băng
- kính hiển vi — máy phóng đại để xem vật rất nhỏ
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ vì sao việc biết cấu trúc roi ở mức gần nguyên tử lại quan trọng?
- Nếu vỏ bọc giúp vi khuẩn di chuyển nhanh hơn trong chất nhầy ruột, điều này ảnh hưởng tới cách phòng chống bệnh như thế nào?
- Bạn có thể nghĩ ra một thí nghiệm đơn giản để kiểm tra xem vỏ bọc có giúp roi quay hay không?
Bài viết liên quan
Mô hình NMR mới giúp cải thiện độ nét ảnh MRI
Các nhà nghiên cứu ở Rice University và Oak Ridge National Laboratory phát triển khung lý thuyết chế độ riêng NMR. Phương pháp dùng phương trình Fokker-Planck liên kết chuyển động phân tử với tín hiệu MRI và tái tạo phép đo thực nghiệm.
PAHO công bố hướng dẫn đầu tiên về điều trị tungiasis
PAHO đã đưa ra hướng dẫn dựa trên bằng chứng cho điều trị tungiasis, khuyên dùng dimethicone nhớt thấp và cảnh báo không lấy ký sinh trùng khi không vô trùng. Bệnh ảnh hưởng nhiều người ở Mỹ Latinh, Caribe và châu Phi hạ Sahara.