Nhóm tác giả do Zlatan Krizan dẫn đầu đã tổng hợp các nghiên cứu về cách mệt mỏi và thiếu ngủ làm biến dạng lời khai, rồi công bố kết quả trên tạp chí Psychology, Public Policy, and Law. Họ ghi nhận những người liên quan tới cảnh sát thường trải qua giấc ngủ kém và gián đoạn, và các cuộc phỏng vấn hay thẩm vấn thường diễn ra vào ban đêm hoặc sau thời gian chờ lâu, nên mệt mỏi dễ xuất hiện khi lấy lời khai.
Bài tổng quan mô tả ba giai đoạn mà suy giảm liên quan tới giấc ngủ có thể làm thay đổi bằng chứng: trước khi báo cáo một sự kiện, trong tiếp xúc ban đầu, và trong thẩm vấn tạm giam, khi mệt mỏi làm tăng tính dễ tổn thương trước sức ép và dẫn tới nhận tội sai. Mất ngủ giảm chi tiết hồi ký, tăng tính bị ảnh hưởng bởi thông tin sai lệch và câu hỏi hướng dẫn, và ở mức cực độ có thể gây nhầm lẫn hay nội tâm hóa thông tin sai.
Các tác giả nêu ba mức suy giảm liên quan giấc ngủ:
- Thiểu suy giảm: 24 giờ không ngủ hoặc chỉ bốn giờ mỗi đêm trong hai ngày; mức này vượt giới hạn nồng độ cồn hợp pháp ở nhiều bang và làm tăng rủi ro nhận tội sai dưới chiến thuật buộc tội.
- Suy giảm cao: 48 giờ không ngủ hoặc chỉ bốn giờ mỗi đêm trong bốn ngày; mức này gây suy giảm nhận thức và cảm xúc rõ rệt và vượt ngưỡng 36 giờ liên tục mà Tòa án Tối cao Mỹ gọi là mang tính cưỡng ép.
- Suy giảm cực độ: 72 giờ không ngủ hoặc chỉ bốn giờ mỗi đêm trong một tuần; các tác giả cho rằng có thể gây loạn thần và rối loạn sinh lý nghiêm trọng.
Họ khuyến nghị ghi chép thời điểm phỏng vấn, độ dài và dấu hiệu mệt mỏi; sử dụng ghi hình thường quy; và xây dựng quy trình cùng tiêu chuẩn pháp lý tính đến rối loạn giấc ngủ. Nhóm nghiên cứu cũng kêu gọi thêm nghiên cứu về cách mệt mỏi ảnh hưởng tới quyết định, mức căng thẳng và sự tự tin vào trí nhớ, vì những yếu tố này có thể làm thay đổi độ tin cậy của bằng chứng mà công lý phụ thuộc vào.
Từ khó
- biến dạng — thay đổi hình thức hoặc nội dung một cách sai
- gián đoạn — bị ngắt quãng, không liên tục trong thời gian
- thẩm vấn — câu hỏi chính thức do cơ quan điều tra tiến hành
- tạm giam — giam giữ người nghi ngờ trong thời gian điều tra
- nhận tội — thừa nhận đã phạm tội trước cơ quan chức năng
- thông tin sai lệch — thông tin không chính xác hoặc lừa dối công chúng
- loạn thần — rối loạn tâm thần nặng, mất liên hệ thực tế
- rối loạn giấc ngủ — tình trạng ngủ không đều hoặc không đủ chất lượng
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc ghi hình thường quy trong phỏng vấn có thể giảm sai sót lời khai như thế nào? Nêu hai lý do.
- Các cấp độ suy giảm do thiếu ngủ (thiểu, cao, cực độ) có thể ảnh hưởng tới quyết định của nhân chứng hoặc bị cáo ra sao?
- Tòa án hoặc cơ quan điều tra nên làm gì để đảm bảo độ tin cậy của bằng chứng khi nghi ngờ người khai bị mệt mỏi?
Bài viết liên quan
Gia đình ảnh hưởng thế nào tới kỳ vọng lương của sinh viên
Nghiên cứu theo dõi sinh viên tốt nghiệp ở Trung Quốc để xem xuất thân gia đình ảnh hưởng ra sao tới mức lương họ mong đợi. Kết quả cho thấy nguồn lực gia đình liên quan tới mục tiêu lương và cách điều chỉnh trong quá trình tìm việc.