Các nhà thiên văn công bố trên Nature Astronomy hình ảnh trực tiếp của hai nova quan sát bằng giao thoa tại CHARA Array ở California. Phương pháp này kết hợp ánh sáng từ nhiều kính thiên văn để đạt độ phân giải rất cao và giúp theo dõi các hiện tượng chớp nhoáng.
Nova V1674 Herculis là một trong những trường hợp nhanh nhất, sáng rồi mờ trong vài ngày; ảnh cho thấy hai luồng khí phân biệt, vuông góc với nhau, và xuất hiện cùng lúc với bức xạ gamma do Fermi phát hiện. Điều này liên kết trực tiếp phát xạ gamma với sóng sốc do các luồng va chạm.
Nova V1405 Cassiopeiae tiến triển chậm hơn và giữ lại các lớp ngoài hơn 50 ngày trước khi thải ra, đây là bằng chứng rõ ràng đầu tiên về sự trục xuất bị trì hoãn. Phổ học từ các đài như Gemini tương ứng với cấu trúc trong ảnh, củng cố kết luận của nhóm nghiên cứu.
Từ khó
- giao thoa — kết hợp ánh sáng từ nhiều kính thiên văn
- độ phân giải — khả năng nhìn chi tiết nhỏ trong ảnh
- chớp nhoáng — hiện tượng biến đổi nhanh trong vũ trụ
- bức xạ gamma — tia năng lượng rất cao từ vũ trụ
- sóng sốc — đợt áp lực mạnh do va chạm vật chất
- phổ học — phân tích ánh sáng để biết thành phần
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ lợi ích của việc dùng giao thoa để chụp ảnh các nova là gì?
- Phát hiện hai luồng khí vuông góc ở V1674 giúp bạn hiểu gì về nguồn phát xạ gamma?
- Tại sao dữ liệu phổ học từ các đài như Gemini lại quan trọng để củng cố kết luận ảnh?
