Yeni çalışma, insanların olayları sıfır toplamlı (birinin kazanması için başkasının kaybetmesi gerektiği) biçimde görme eğilimini inceledi. Araştırma Journal of Experimental Psychology: General dergisinde yayımlandı ve ekipte University of Chicago’dan psikologlar ile Tel Aviv University’den sosyolog Tamar Kricheli-Katz yer aldı. Başyazar Veronica Vazquez-Olivieri ve ortak yazar Boaz Keysar da çalışmada adı geçen isimlerdir.
Araştırmacılar önce World Values Survey verilerinde bir desen gördü. Bunu sınamak için dört deney yaptılar ve 18–30 ile 65–80 yaş aralığındaki katılımcıları karşılaştırdılar. Deneklere genel ifadeler (örneğin "Birisi zengin olursa, birinin fakirleşmesi gerekir") ve işyeri ile ödül senaryoları sunuldu.
Sonuçlar daha yaşlı kişilerin sıfır toplamlı inanca daha az eğilimli olduğunu, gençlerin ise daha çok kazanan-kaybeden biçiminde algıladığını gösterdi. Araştırmacılar bunun kararları etkileyebileceğini ve farkındalığın kararları iyileştirebileceğini öne sürüyor.
Zor kelimeler
- sıfır toplamlı — Birinin kazanışı diğerinin kaybetmesine bağlı durum
- eğilim — Belirli bir davranışa olan yatkınlıkeğilimini
- desen — Veri veya olaylarda tekrarlayan düzen
- denek — Bir deneyde ölçülen veya gözlenen kişiDeneklere
- senaryo — Belli bir durum için hazırlanan olay anlatısısenaryoları
- farkındalık — Bir olayın veya durumun bilinmesifarkındalığın
- araştırmacı — Bilgi ve veri toplayıp inceleyen kişiAraştırmacılar
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Gençlerin neden olayları daha çok kazanan-kaybeden biçiminde algılayabileceğini düşünüyorsunuz? Kısaça açıklayın.
- Araştırmacılar farkındalığın kararları iyileştirebileceğini söylüyor. Sizce farkındalık nasıl yardımcı olabilir? Örnek verin.
- Bu sonuçlar işyerinde ödül veya terfi kararlarını nasıl etkileyebilir? Kısa bir örnekle tartışın.
İlgili makaleler
NYU Çalışması: Aile İçinde Yaşa Dayalı Ayrımcılık
New York Üniversitesi araştırması, yetişkinlerin yaşlanan ebeveynlere ve yaşlı akrabalara nasıl davrandığını inceliyor. Çalışma yaygın stereotipleri, bunların aile içindeki etkilerini ve ailelerin uygulayabileceği pratik önerileri sunuyor.
Tatil Hediyelerini Güvenle Göndermek İçin Ambalaj Önerileri
Virginia Tech’ten bir ambalaj uzmanı, paketlerin teslimatta sert koşullara maruz kaldığını ve 12 inçlik düşüş testinden geçmeyen kutuların gönderime uygun olmadığını söylüyor. Uzman, doğrudan satıcı gönderimi ve lif bazlı dolgu malzemelerini öneriyor.
