Letní škola, 2001: Çekya'daki Vietnamlı Ailenin HikâyesiCEFR B2
17 Ağu 2025
Uyarlanmıştır: Filip Noubel, Global Voices • CC BY 3.0
Fotoğraf: Daniel Silva, Unsplash
Letní škola, 2001 adlı film, Çekya'daki Vietnamlı göçmen topluluğun kimlik, dil ve aile içi gerilimlerini kişisel öyküler üzerinden ele alıyor. Yapım Temmuz 2025'te Karlovy Vary Film Festivali'nde gösterildi ve film, diasporanın bugünkü durumunu hem bireysel hem tarihsel boyutlarıyla ilişkilendiriyor. Makul tahminlere göre topluluğun büyüklüğü yaklaşık 80,000–100,000 kişi arasında.
Hikâye 2001'de Cheb kentinde geçer; kasaba, Vietnamlı satıcıların işlettiği açık hava pazarlarıyla biliniyordu. Bu pazarlar genellikle gri bir alanda faaliyet gösteriyor; 1989'daki Kadife Devrim sonrası hızlı piyasa ekonomisine geçiş döneminde korsan giysi, tütün ve beyan edilmeyen elektronik ürünler satan küçük işletmeler ortaya çıktı. Film, bu ekonomik zeminin aile hayatına ve gençlerin kimlik algısına nasıl etki ettiğini gösteriyor.
Anlatı yerel bir ailenin üç perspektifinden ilerler: küçük kardeş, baba ve büyük oğul Kien. Kien Çekya'da doğmuş, ama on yıl için Vietnam'a gönderilmiş; dönüşünde dikenli kırmızı saçları vardır ve aileyle çok az ortak yön paylaşıyor. Kien, bazı topluluk kesimlerince dışlanmış hisseder ve erkek Çekçe öğretmeni Viktor ile romantik bir ilişki yaşar; Viktor da Vietnamlıdır. Filmde Vietnamca ve Çekçe karışık kullanılıyor.
Yönetmen Dužan Duong (Duong Viet Duc) 1991'de Vietnam'da doğdu ve ağırlıklı olarak Çekya'da büyüdü. Duong, kendi ebeveynleriyle çatışmalarını işlerken aile hayatının daha gerçekçi bir görünümünü sunmayı amaçlıyor. Akademisyenler ve toplum üyeleri, LGBTQ+ konularının birçok yaşlı göçmen için güçlü bir tabu olduğunu ve bu nedenle diaspora içinde çıkış yapmanın zor kaldığını not ediyor.
Zor kelimeler
- diaspora — Bir halkın başka ülkelere dağılmış topluluğudiasporanın
- gerilim — Kişiler veya gruplar arasında duyulan sert çatışmagerilimlerini
- korsan — İzin veya belge olmadan üretilen ve satılan
- piyasa ekonomisi — Mal ve hizmetlerin serbestçe alınıp satıldığı sistempiyasa ekonomisine
- dışlanmak — Bir kişi veya grubun dışarı bırakılması durumudışlanmış
- tabu — Toplumda konuşulması uygun görülmeyen konu
- algı — Bir kişinin bir şeyi anlama ve değerlendirme biçimialgısına
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Filmde pazar ekonomisi ve aile ilişkileri arasındaki bağlantıyı nasıl yorumlarsınız? Örneklerle açıklayın.
- Diaspora içinde LGBTQ+ konularının tabu sayılmasının topluluk üzerindeki olası etkileri neler olabilir?
- Yönetmenin kendi aile deneyimlerini kullanmasının izleyiciye ne gibi avantajlar sağlayabileceğini düşünüyorsunuz?
İlgili makaleler
Yerel Sorunlar Nasıl Yayılıyor ve Ne Yapılmalı
Yazar Türkiye’den birinci elden gözlemlerle gıda, sağlık ve kamu hizmeti sorunlarının yerel alanlardan daha geniş bölgelere nasıl yayıldığını anlatıyor. Makale, üç yayılma yolunu ve okul yemekleri, nakit yardım ve belediye işbirliği gibi pratik çözümleri öneriyor.
İngilizce öğrenen öğrencilerin sınıf içi gruplamasının etkileri
İki büyük çalışma, İngilizce öğrenen öğrencileri aynı sınıflarda toplamanın akademik sonuçlarını inceledi. Lise çalışması mezuniyet ve üniversite kayıtlarında düşüş buldu; ilkokul çalışması ortalama fark göstermedi ama farklı öğrencilere farklı yarar sağladı.