Een internationaal team onder leiding van de University of Michigan analyseerde Chandra-data van meer dan 1.600 stelsels die in meer dan twintig jaar zijn verzameld. De stelsels varieerden sterk in massa, van systemen veel zwaarder dan de Melkweg tot dwergstelsels met een fractie van die massa. Het werk is gepubliceerd in The Astrophysical Journal.
De onderzoekers vonden dat slechts ongeveer dertig procent van de dwergstelsels waarschijnlijk een superzwaar zwart gat heeft, terwijl bij stelsels van vergelijkbare massa als de Melkweg in meer dan negentig procent van de gevallen een zwart gat aanwezig is. Veel massieve stelsels tonen heldere röntgenbronnen in hun centra, een teken van materiaal dat opwarmt rond een zwart gat.
Voor kleinere stelsels, met massa's lager dan ongeveer drie miljard zonnen, ontbreken die ondubbelzinnige röntgensignalen meestal. Het team concludeert dat zowel detectielimieten (zwakkere gaten trekken minder gas aan) als het echte ontbreken van centrale zwarte gaten bijdragen aan het tekort aan signalen. De resultaten ondersteunen meer het idee van een vroege vorming via het instorten van grote gaswolken. Toekomstige tests, bijvoorbeeld met LISA in 2035, kunnen dit verder bevestigen, afhankelijk van financiering.
Moeilijke woorden
- stelsel — een groep sterren en gas in de ruimtestelsels
- dwergstelsel — een klein stelsel met weinig massadwergstelsels
- massa — hoeveelheid materie of gewicht van ietsmassa's
- superzwaar — zeer groot en zwaar in massa
- röntgenbron — bron die röntgenstraling produceert in het centrumröntgenbronnen
- detectielimiet — grens waaronder iets niet meer zichtbaar isdetectielimieten
- instorten — plotseling samenvallen van gas of materie
- financiering — geld dat nodig is voor een project
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom is het volgens jou belangrijk te weten of kleine stelsels centrale zwarte gaten hebben?
- Zou je vinden dat projecten zoals LISA financiering moeten krijgen? Leg kort uit waarom wel of niet.
- Hoe kunnen detectielimieten ons beeld van het heelal beïnvloeden?
Gerelateerde artikelen
Titan heeft mogelijk geen diepe oceaan, maar een papperige binnenlaag
Heranalyse van Cassini-gegevens suggereert dat Titan misschien geen wereldomvattende oceaan heeft. De waarnemingen passen beter bij een dikke, papperige laag met tunnels en waterzakken en dat verandert ideeën over bewoonbaarheid.
Microben overleven inslagpuin mogelijk naar andere planeten
Een studie toont dat een woestijnbacterie in puin van asteroïde-inslagen extreme drukken kan overleven. Dit suggereert dat leven via gesteente naar andere hemellichamen kan reizen en roept vragen op voor planetenbescherming.
