De ontdekking in 1995 van een planeet rond een ster die op de Zon leek, markeerde het begin van een nieuw onderzoeksgebied dat later mede aanleiding was voor een deel van de Nobelprijs voor Natuurkunde van 2019. Sindsdien hebben onderzoekers meer dan 4.000 exoplaneten geïdentificeerd, waarvan sommige qua eigenschappen aan de Aarde doen denken en mogelijk levensvatbaar zijn.
Die vondsten richten de aandacht op een centrale vraag: bestaan er buitenaardse levensvormen? Wetenschappers zien exoplaneten als cruciaal om die vraag te beantwoorden. Om tot een betrouwbaar antwoord te komen, moeten onderzoekers vaststellen welke waarneembare signalen duidelijk wijzen op huidige of vroegere biologische activiteit. Daarom concentreren veel astronomen zich op biosignaturen, zoals specifieke chemische stoffen of patronen die biologische processen aangeven, maar het vinden van onomstotelijke biosignaturen blijft moeilijk.
Naast biosignaturen onderzoekt men ook technosignaturen: mogelijke sporen van technologie of grootschalige bouwwerken die gemakkelijker zichtbaar zouden kunnen zijn dan kleine biologische tekenen. Een subsidie van NASA stelt astrofysicus Adam Frank in staat te onderzoeken hoe zulke technologische sporen eruit zouden kunnen zien en hoe detecteerbaar ze zijn over interstellaire afstanden. Het project omvat het definiëren van mogelijke signalen, het vergelijken van het bewijstype van eenvoudige levensvormen met dat van technologische beschavingen, en het doorzoeken van de groeiende catalogus van exoplaneten op die signalen. Of een van beide benaderingen uiteindelijk overtuigend bewijs zal leveren, is nog niet duidelijk. University of Rochester leverde het bronmateriaal en Futurity publiceerde het bericht als eerste.
Moeilijke woorden
- exoplaneet — planeet die om een andere ster draait dan de Zonexoplaneten
- biosignatuur — chemisch teken dat kan wijzen op levenbiosignaturen
- technosignatuur — meetbaar spoor dat op technologie of bouwwerken wijsttechnosignaturen
- detecteerbaar — zo zichtbaar of meetbaar dat het op afstand kan worden vastgesteld
- interstellair — tussen sterren, over afstanden in de ruimteinterstellaire
- subsidie — geld van een organisatie voor onderzoeksprojecten
- levensvatbaar — geschikt om leven te onderhouden of te ondersteunen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke gevolgen zou het vinden van een overtuigende biosignatuur op een exoplaneet kunnen hebben voor wetenschap en samenleving? Geef redenen.
- Vergelijk de voordelen en nadelen van zoeken naar biosignaturen versus technosignaturen. Welke aanpak zou u prioriteren en waarom?
- Welke uitdagingen noemt de tekst bij het aantonen van buitenaards leven? Geef concrete voorbeelden uit de tekst.
Gerelateerde artikelen
AI en draagbare apparaten bij type 2-diabetes
Een meta-overzicht onderzoekt AI-versterkte draagbare apparaten voor mensen met type 2-diabetes en prediabetes. Het overzicht selecteerde 60 van ongeveer 5,000 studies en vindt zowel voordelen (voorspelling 1–2 uur) als belangrijke beperkingen en onderzoekstekorten.
Goedkope doekjes vinden lood in huis
Een nieuwe studie toont dat kleurveranderingen doekjes snel en goedkoop lood in huizen en auto’s kunnen aantonen. Onderzoekers testten de doekjes in woningen en voertuigen en vonden lood op veel oppervlakken; de methode is goedkoper dan laboratoriumtests.
AI en nepnieuws tijdens verkiezing in Bangladesh
Bangladesh hield op 12 februari een nationale verkiezing na een studentenopstand. In de aanloop speelde kunstmatige intelligentie (AI) een grote rol: er verschenen veel door AI gemaakte foto’s, video’s en valse citaten die de campagne beïnvloedden.