Onderzoekers verbonden aan Washington University School of Medicine in St. Louis en Team PROSPECT (Cancer Grand Challenges) analyseerden grootschalige datasets uit UK Biobank en het Amerikaanse All of Us Research Program. Ze schatten de 'age gap'—het verschil tussen biologische leeftijd en kalenderleeftijd—op twee niveaus: systemisch (heel het lichaam) en orgaanspecifiek (bepaalde organen of systemen).
Voor systemisch verouderen gebruikten de onderzoekers maatstaven zoals PhenoAge, de Klemera-Doubal Method en een metabolomische leeftijdsscore; PhenoAge gebruikt negen bloedbiochemische markers, onder andere albumine en creatinine. Voor orgaanspecifiek verouderen werden proteomische bloedgegevens gebruikt om de schijnbare leeftijd van afzonderlijke organen te bepalen.
De analyse toonde duidelijke generatieverschillen en verbanden met vroeg optredende kanker. In vergelijking tussen geboortecohorten was het systemisch verouderingsniveau bij jongere generaties hoger (bijvoorbeeld 23% van één standaarddeviatie hoger in een Britse cohort en 92% van één standaarddeviatie hoger in een Amerikaanse cohort in andere vergelijkingen). Toegenomen systemisch verouderen hing samen met een 8% hoger risico op vroeg optredende solide kankers, en de groep met het meest gevorderde verouderen had een ongeveer 15% hoger risico dan de groep met het minst gevorderde verouderen. Orgaanspecifieke bevindingen koppelden immuunsysteemveroudering aan vroeg optredende longkanker en veroudering van vetweefsel aan vroeg optredende colorectale kanker.
De auteurs stellen dat deze inzichten kunnen helpen om mensen met een hoger risico te identificeren en preventie en vroege opsporing gerichter te maken. Het onderzoek kreeg steun van onder meer Cancer Grand Challenges, Cancer Research UK, het National Cancer Institute, het Franse National Cancer Institute, het Bowelbabe Fund en verschillende NIH-beurzen.
Moeilijke woorden
- veroudering — proces waarin lichaam of organen ouder wordenverouderingsniveau, immuunsysteemveroudering
- leeftijd — aantal jaren sinds geboorte van een persoonbiologische leeftijd, kalenderleeftijd, schijnbare leeftijd
- orgaan — deel van het lichaam met specifieke functieorganen
- proteomisch — betrekking tot eiwitten in het bloedproteomische
- metabolomisch — te maken met kleine moleculen in het lichaammetabolomische
- cohort — groep mensen met dezelfde geboorteperiodegeboortecohorten
- standaarddeviatie — maat voor spreiding rond het gemiddelde
- risico — kans dat iets negatiefs gebeurt
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Hoe zou informatie over 'age gap' de selectie voor vroegtijdige kankerscreening kunnen beïnvloeden?
- Welke voordelen en nadelen ziet u bij het gebruik van proteomische bloedgegevens voor opsporing?
- Waarom is het volgens u belangrijk om generatieverschillen in veroudering te onderzoeken?
Gerelateerde artikelen
Gewone medicijnen kunnen werking van kankerimmunotherapie veranderen
Onderzoekers waarschuwen dat vrij verkrijgbare en voorgeschreven medicijnen de effectiviteit en bijwerkingen van kankerimmunotherapie kunnen beïnvloeden. Ze adviseren betere registratie van medicatie in klinische trials en nieuw onderzoek om de effecten te bevestigen.
Angst voor ouder worden linkt aan snellere biologische veroudering bij vrouwen
Onderzoek met vrouwen uit de MIDUS-studie laat zien dat grotere angst voor ouder worden samenhangt met snellere epigenetische veroudering, vooral bij zorgen over gezondheid. Na correctie voor roken en alcohol verdween het effect.
AI-test voorspelt terugkeer van borstkanker
Onderzoekers rapporteren in Nature Communications een AI-test die het risico op terugkeer van borstkanker voorspelt. De test combineert klinische gegevens en pathologieruitslagen en kan sneller en goedkoper zijn dan huidige genomische tests.
