AI en nepnieuws tijdens verkiezing in BangladeshCEFR B2
1 apr 2026
Gebaseerd op Zulker Naeen, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Refat Ul Islam, Unsplash
De nationale verkiezing op 12 februari kwam nadat een studentenopstand in juli 2024 de vorige regering had omvergeworpen. In de maanden voor de stembusgang speelde kunstmatige intelligentie (AI) een centrale rol bij het creëren en verspreiden van misleidende politieke inhoud, waardoor campagneverhalen snel konden verschuiven.
Op 14 december 2025 circuleerde online een door AI gegenereerde foto die leek te tonen dat Shadik Kayem naast een man zat die later werd voorgesteld als de schutter van Osman Hadi; FactWatch bevestigde dat de afbeelding nep was. Een tijdens de campagne gepubliceerde studie bracht 72 gevallen van door AI gemanipuleerde inhoud in kaart. Bij bijna de helft van die gevallen (49%) ging het om volledig gefingeerde activiteiten of uitspraken, en 28% gebruikte bewerkte photocards om valse uitspraken aan politici toe te schrijven. Factcheckers identificeerden daarnaast 20 gevallen van door AI bewerkte valse citaten.
De synthetische beelden en video’s richtten zich op diverse prominente figuren; voorbeelden zijn beelden van Tarique Rahman in campagnescènes, beelden van Khaleda Zia ondanks haar bekende gezondheidsproblemen (in verslagen als 76‑jarige genoemd), deepfakes van voormalig premier Sheikh Hasina en een valse AI-video met Mahathir Mohamad die steun zou uitspreken. Politieke actoren verspreidden bewerkte photocards die betrouwbare zenders nabootsten, waaronder bekende zendernamen, en er verschenen gefabriceerde citaten toegeschreven aan personen als Syed Abdullah Muhammad Taher en Nahid Islam.
De studie noteerde ook valse peilingen, geregisseerde ontmoetingen en beweringen over aanvallen, met hardnekkige onjuiste beweringen over de rol van Jamaat bij de schietpartij op Osman Hadi. De casuïstiek was geconcentreerd bij bepaalde partijen:
- Bangladesh Nationalist Party: 47 gevallen
- Jamaat-e-Islami: 13 gevallen
- Awami League: 6 gevallen
Waarnemers zeggen dat de campagne nieuwe tactieken heeft ontwikkeld — zoals tijdige escalatie richting verkiezingsdag, synthetische beelden, bewerkte photocards en het uitbuiten van gevoelige gebeurtenissen — en dat het onduidelijk is hoe regelgeving en andere Zuid-Aziatische democratieën hierop zijn voorbereid.
Moeilijke woorden
- kunstmatige intelligentie — computersystemen die menselijke taken uitvoerenkunstmatige intelligentie (AI)
- misleidend — dat mensen bewust verkeerde informatie geeftmisleidende
- deepfake — nepvideo of nep-audio gemaakt met AIdeepfakes
- photocard — bewerkte afbeeldingen die echt lijken maar nep zijnphotocards
- casuïstiek — verzameling van afzonderlijke voorbeelden of gevallen
- regisseren — doen alsof iets spontaan gebeurtgeregisseerde
- escalatie — snelle toename van spanning of conflict
- waarnemer — mensen die iets observeren en beoordelenWaarnemers
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke gevolgen kunnen synthetische beelden en bewerkte photocards hebben voor het vertrouwen van kiezers? Gebruik voorbeelden uit de tekst.
- Welke rol kunnen factcheckers en media spelen om dit soort door AI gemaakte misleiding tegen te gaan?
- Welke maatregelen zouden Zuid-Aziatische democratieën kunnen overwegen om zich voor te bereiden op de beschreven tactieken?
Gerelateerde artikelen
Vraag het niet aan AI, vraag het aan een collega
Redacteuren van drie organisaties lanceren de serie ‘Vraag het niet aan AI, vraag het aan een collega’. Ze bespreken risico’s en nuttige toepassingen van AI en benadrukken menselijke kennisdeling; de serie verschijnt in april online.
Discussie over beoordelingssysteem in kendo
Kendo-punten komen van menselijke scheidsrechters die letten op ki-ken-tai no icchi: eenheid van geest, zwaard en lichaam. Er zijn klachten over inconsistentie, discussie over technologie en oproepen voor duidelijkere regels en betere basisvaardigheden.
Journalisten vragen om hulp tegen AI-nepnieuws
Journalisten uit lage- en middeninkomenslanden vroegen tijdens het Belt and Road Journalists Forum in Ganzhou een Chinese journalistenorganisatie om hulp bij het bestrijden van door AI gemaakte nepnieuws. Ze pleiten ervoor dat platforms zoals Facebook AI-inhoud duidelijk labelen.
Burgerarchivarissen bewaren mondelinge tradities in Zuid-Azië
Burgerarchivarissen leggen volksliederen, mondelinge geschiedenissen, raadsels en traditionele geneeskunde vast. Het project ondersteunt moedertaalsprekers bij opnemen, uploaden en transcriberen voor Wikimedia Commons, Wikisource en Wikipedia (14 taalgemeenschappen, 227 opnamen).