Vraag het niet aan AI, vraag het aan een collegaCEFR B2
15 apr 2026
Gebaseerd op Ameya Nagarajan, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Marvin Meyer, Unsplash
Drie redacteuren — Ameya Nagarajan, Débora Prado en Hija Kamran — presenteren een gezamenlijke redactionele tekst over de rol van grote leermodellen (kunstmatige intelligentie) in het werk van mensenrechten- en mediagroepen. APC en het project GenderIT.org ontwikkelden vorig jaar, samen met Global Voices, al een AI-beleid. De redacteuren bespraken in detail vragen over menselijke stem, creativiteit, vertrouwen, transparantie en de impact op arbeid.
Zij noemen zowel aandachtspunten als mogelijke voordelen. Gevreesde risico’s zijn milieuschade, uitbuiting van land en hulpbronnen, en het gebruik van AI voor surveillance en oorlog, naast andere schendingen van mensenrechten. Tegelijk kunnen bepaalde tools auteurs uit het mondiale Zuiden ondersteunen, en kunnen mensen met een handicap AI gebruiken als ondersteunende technologie.
De nieuwe serie ‘Vraag het niet aan AI, vraag het aan een collega’ wil mensen-tot-mensen kennisdeling versterken. Twee basisvragen staan centraal: waarom menselijke creativiteit en verbondenheid belangrijk blijven, en hoe een mensenrechtenbenadering van AI kan worden gevormd. Auteurs en illustratoren uit verschillende landen leveren antwoorden; de inhoud wordt door mensen bewerkt, vertaald, vergoed en met erkenning gepubliceerd. De serie gaat vandaag van start en wordt in april gepubliceerd op APC.org, GenderIT.org en globalvoices.org. Lezers kunnen zich abonneren op de nieuwsbrieven van APC en Global Voices voor updates.
Moeilijke woorden
- leermodel — groot statistisch systeem dat taal leertleermodellen
- transparantie — duidelijkheid over hoe iets werkt of gebeurt
- surveillance — systematisch toezicht door autoriteiten of technologie
- mensenrechtenbenadering — werkwijze die mensenrechten centraal stelt
- ondersteunende technologie — hulpmiddel dat mensen met beperkingen helpt
- uitbuiting — gebruik van iemand anders voor eigen voordeel
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Hoe zou een mensenrechtenbenadering van AI in jouw organisatie of sector toegepast kunnen worden?
- Welke voordelen en risico's ziet u voor auteurs uit het mondiale Zuiden bij gebruik van AI?
- Op welke manieren kan mensen-tot-mensen kennisdeling helpen de genoemde risico's te verminderen?
Gerelateerde artikelen
Noord-Molukse gemeenschap protesteert tegen nikkelprojecten
Een lokaal collectief in Noord-Molukken verzet zich tegen nikkelwinning die land en cultuur bedreigt. Activisten reisden op 5 augustus naar Taiwan om bij Walsin te protesteren en vragen betere arbeids- en milieuvoorwaarden.
Stijgende stroomvraag door datacenters kan prijzen en uitstoot verhogen
Onderzoek waarschuwt dat groei van datacenters en cryptomijnbouw in de VS de elektriciteitsprijzen en de CO2-uitstoot tegen 2030 kan doen toenemen. De studie modelleert het elektriciteitssysteem en vergelijkt scenario’s met en zonder deze vraaggroei.
Magnetische zuivering verwijdert arseen uit grondwater
Twee broers uit India ontwikkelden een magnetische methode om arseen uit grondwater te halen. Hun chemievrije techniek (METAL) leverde het product MARU op; het systeem is goedkoop, makkelijk te onderhouden en kreeg nationale erkenning.
Stroomuitval in Bamenda en groei van zonne-energie
Bewoners van Mile Four in Bamenda hebben al bijna twee jaar last van onregelmatige stroom. Minder water in hydrocentrales en stilgelegde thermische centrales leidden tot rationering; veel huizen investeren nu in zonnepanelen en gezamenlijke transformatoren.