Dongbeihua kaj la nova ĉina stand-up ^{CEFR B2}

En la pasintaj du jardekoj la disvastiĝo de ĉinaj sociaj retoj kaj video-platformoj kiel Bilibili helpis al stand-up-komedio trovi vastan spektantaron. Ekde kiam Xi Jinping ekoficis en 2013, cenzuro malmoliĝis, kio forpensis multan politikan satiron el televido kaj interreto. Komikistoj do turniĝis al dialekta kaj kultura humuro; en tiu kunteksto Dongbeihua (Northeastern Mandarin) ekaperis kiel domina lingvo de ĉina stand-up.

Dongbeihua estas parolata en Liaoning, Jilin, Heilongjiang kaj partoj de Interna Mongolio, kaj laŭtakse ĉirkaŭ 100 milionoj da homoj en Ĉinio komprenas aŭ uzas ĝin. La dialekto ofertas fonetikan proksimecon al pekina mandarino sed enhavas specifajn vortojn kaj esprimojn kiuj sonas strangaj al aliaj esperantlingvanoj — ekzemple vorto por "kato" uzata kiel verbo (māo), la verbo zhěng kun multoblaj signifoj, la adverbo zéilā por "tre", kaj hūyou por "trompi" aŭ "ĵeti ŝercon". Tiuj ŝanĝoj generas vortludon kaj humuron.

Stereotipoj pri Dongbei-anoj — rektliniaj, nesofistikaj, entuziasmaj sed konfliktaj — helpis la nacia disvastiĝo de la stilo. Frua viral-kanto “東北人都是活雷鋒” rilatis al Lei Feng kaj transformiĝis en ŝerco en la fruaj 2000-aj jaroj. Historie Manĉurio estis unua industriligita regiono post la japana koloniado (1932–1945) kaj poste restis peza-industrian koro post 1949; reformoj ekde la mezo de la 1990-aj jaroj kondukis al grandaj maldungoj kaj malfacilaĵoj por la regiono.

La Dongbei Renesanco komenciĝis en 2017 post la sukceso de la repisto Gem kun "Wild Wolf Disco". Verkistoj kiel Shuang Xuetao, Zheng Zhi kaj Ban Yu, filmoj kiel Black Coal, Thin Ice (2014) kaj The Shadow Play (2018), kaj la dramo The Long Season (2023) proponis pli malhelajn priskribojn de la regiono. Population outflow riseis de malpli ol duonjarmilo en 2000 al pli ol du milionoj jardekon poste; tio ankaŭ provokis novan arton kaj stand-up kun socia komentario. Komikistinoj kiel Li Xueqin uzas malhelan humuron por diskuti sekvojn kaj kritiki sociajn temojn.