Một nghiên cứu bình duyệt trên BioMed Central cho thấy gần một nửa thức ăn và nước mà trẻ dưới năm tuổi ở Karamoja, vùng phụ cận khô hạn ở đông bắc Uganda, bị nhiễm Salmonella kháng thuốc. Ô nhiễm xuất hiện trong cả thực phẩm sống lẫn thực phẩm chín, và trong nguồn nước cộng đồng cũng như nước sinh hoạt tại hộ gia đình. Các chủng Salmonella enterica được phân lập có mức kháng cao: hơn 90% kháng azithromycin và hơn một phần ba kháng nhiều loại thuốc.
Điều kiện sinh hoạt góp phần làm lây nhiễm. Phần lớn hộ gia đình là người chăn nuôi du mục sống trong manyatta, nơi giữ gia súc gần khu sinh hoạt, và hơn 60% dân số đại tiện ngoài trời. Sự giao thoa giữa chất thải người, vật nuôi, thực phẩm và nước tạo điều kiện cho ô nhiễm, dẫn tới các đợt tiêu chảy lặp lại. Tiêu chảy thuộc một trong năm nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ dưới năm tuổi và làm trầm trọng suy dinh dưỡng.
Các chuyên gia cảnh báo rằng khi kháng sinh dòng đầu thất bại, trẻ sẽ bệnh lâu hơn, suy dinh dưỡng nặng hơn và tỷ lệ tử vong có thể tăng. Nhiễm trùng cũng ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai, người già và làm giảm năng suất lao động của hộ gia đình. Một dự án do USAID tài trợ năm 2017 dự báo suy dinh dưỡng có thể khiến Uganda thiệt hại 19 trillion Ugandan Shillings (US$7.7 billion) do mất năng suất vào năm 2025.
Phản ứng của chính phủ bao gồm giám sát kháng sinh, giáo dục vệ sinh và huấn luyện nông dân về xử lý sau thu hoạch. Hệ thống giám sát do Bộ Y tế điều hành và được Quỹ Fleming hỗ trợ hoạt động tại bảy bệnh viện tuyến trên để theo dõi mẫu kháng và cảnh báo sớm các cụm ca tiêu chảy. Kế hoạch Hành động Quốc gia về Kháng vi sinh đang sử dụng dữ liệu phòng thí nghiệm để tạo antibiogram, nhằm hướng dẫn điều trị và mua sắm thuốc; một số thuốc cũ như co-trimoxazole vẫn có mức kháng thấp và có thể sử dụng ở vùng như Karamoja.
- Phát hiện chính: ô nhiễm thực phẩm và nước bởi Salmonella kháng thuốc
- Hậu quả sức khỏe: tiêu chảy và suy dinh dưỡng nặng
- Hành động: giám sát, giáo dục vệ sinh và huấn luyện nông dân
- Rủi ro phát triển: tổn thất kinh tế và giảm năng suất
Từ khó
- ô nhiễm — sự có chất bẩn hoặc vi khuẩn trong môi trường
- kháng — không bị tiêu diệt bởi thuốc điều trịkháng thuốc, kháng azithromycin, kháng nhiều loại thuốc
- manyatta — làng hoặc chỗ ở tạm của người chăn nuôi du mục
- tiêu chảy — phân lỏng và đi ngoài nhiều lần
- suy dinh dưỡng — tình trạng thiếu dinh dưỡng gây cân nặng thấp
- giám sát — theo dõi liên tục để phát hiện vấn đềgiám sát kháng sinh, Hệ thống giám sát
- kháng vi sinh — khả năng vi khuẩn không bị thuốc tiêu diệt
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Trong các biện pháp: giám sát, giáo dục vệ sinh và huấn luyện nông dân, bạn nghĩ biện pháp nào sẽ hiệu quả nhất ở Karamoja? Vì sao?
- Salmonella kháng thuốc có thể ảnh hưởng thế nào đến kinh tế của hộ gia đình? Hãy nêu ví dụ dựa trên nội dung bài.
- Bạn đề xuất những cách nào để giảm giao thoa giữa chất thải người, vật nuôi, thực phẩm và nước ở vùng khô hạn như Karamoja?
Bài viết liên quan
Mô hình NMR mới giúp cải thiện độ nét ảnh MRI
Các nhà nghiên cứu ở Rice University và Oak Ridge National Laboratory phát triển khung lý thuyết chế độ riêng NMR. Phương pháp dùng phương trình Fokker-Planck liên kết chuyển động phân tử với tín hiệu MRI và tái tạo phép đo thực nghiệm.
